سنجش تراکم استخوان اطلاعات بیشتر برای تشخیص پوکی استخوان را نشان نمی‌دهد

سلامانه :رییس مرکز تحقیقات دانشگاه علوم پزشکی تهران خاطرنشان کرد: سنجش تراکم استخوان تمام بدن، اطلاعات بیشتری را برای تشخیص پوکی استخوان نشان نمی‌دهد و چندان ضروری نیست.

دکتر احمدرضا جمشیدی در گفت وگو با ایسنا با بیان اینکه امروزه استفاده از روش سنجش تراکم استخوان به وسیله (Dual energy x-Ray absorbsiometry) روشی مناسب جهت تعیین تراکم استخوان است، گفت: این روش غیرتهاجمی است که به ‌رغم استفاده از اشعه ایکس، میزان استفاده از این اشعه بسیار ناچیز است.

وی گفت: میزان اشعه ایکس در 100 نوبت دانسیتومتری به اندازه اشعه ایکسی است که در یک عکس قفسه سینه به فرد می‌رسد، یا به اندازه‌ای که به مدت یک ساعت در معرض اشعه نورخورشید قرار گرفته باشد.

این فوق تخصص روماتولوژی یادآور شد: مزایای استفاده از این روش، دقت بالا و قابل تکرار بودن آن است و حساسیتی حدود 90 درصد دارد که به عنوان استاندارد طلایی پوکی استخوان توسط سازمان بهداشت جهانی پذیرفته شده است.

سنجش تراکم استخوان در چه قسمت‌هایی قابل انجام است؟
جمشیدی گفت: سنجش تراکم استخوان، در قسمت‌های مختلف بدن قابل انجام است. ظرف مدت چهار دقیقه می‌توان سنجش استخوان لگن و گردن فمور (گردن استخوان ران) را انجام داد.

این استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران افزود: در حال حاضر اندازه تراکم استخوان در مچ دست و تمام قسمت‌های بدن نیز انجام می‌شود. ولی محل‌هایی که به عنوان استاندارد تشخیص پوکی استخوان پذیرفته شده، ستون فقرات کمری و استخوان ران است که به عنوان استاندارد سنجش تراکم استخوان شناخته شده است و با اندازه‌گیری تراکم استخوان این دو قسمت، می‌توان برآیندی از کل بدن را به دست آورد.

وی خاطرنشان کرد: در بیماران روماتیسمی یا افرادی که به علل مختلف دچار شکستگی‌های مکرر مچ دست می‌شوند، سنجش تراکم استخوان مچ دست کمک کننده است.

جمشیدی با اشاره به اینکه سنجش تراکم استخوان تمام بدن اطلاعات بیشتری را برای تشخیص پوکی استخوان نشان نمی‌دهد و چندان ضروری نیست، گفت: اغلب این نوع اندازه‌گیری، در مطالعات تحقیقاتی، مورد استفاده قرار می‌گیرد. همچنین در مواردی نظیر بررسی چربی بدن نیز ممکن است مورد استفاده قرار گیرد.

نحوه بررسی جواب سنجش تراکم استخوان
رییس مرکز تحقیقات دانشگاه علوم پزشکی تهران گفت: پس از انجام تراکم استخوان، به چند مورد باید توجه داشت، میزان مواد معدنی موجود در استخوان (BONE Mineral Density) بر حسب گرم بر سانتی‌متر مربع ذکر می‌شود، به طور کلی BMD مشخص کننده میزان تراکم استخوان است که جرم استخوانی را نشان می‌دهد. در بررسی دانسیتومتری دو عدد دیگر نیز باید مورد توجه قرار گیرد که شامل (Tscore) و (Zscore) است.

این فوق تخصص روماتولوژی گفت: Tscore، نشان دهنده تراکم استخوان فرد مورد مطالعه در مقایسه با افراد نرمال است.

جمشیدی افزود: Zscore، تراکم استخوان فرد مطالعه با افراد هم سن و همجنس خودش است. پزشک در برخورد با تراکم استخوان به عدد (Tscore) نیاز دارد.

نحوه بررسی بیمار با توجه به Tscore
جمشیدی گفت: برای تشخیص پوکی استخوان سه عدد مشخص شده است که نمایانگر تقسیم‌بندی استاندارد است. Tscore، صفر تا منهای یک طبیعی تلقی می‌شود. یعنی اگر (Tscore) فرد مورد مطالعه بین صفر تا منهای یک باشد، تراکم استخوان وی طبیعی است.

وی افزود: Tscore، منهای یک تا منهای 2.5، استئوپنی (کاهش تراکم استخوان) محسوب می‌شود و Tscore کمتر از منهای 2.5 یعنی از منهای 2.6 به بعد پوکی استخوان نامیده می‌شود.

رییس مرکز تحقیقات دانشگاه علوم پزشکی تهران گفت: اگر فردی علاوه بر پوکی استخوان دارای شکستگی، در هر عضوی باشد، «استئوپروز شدید» (Severe osteoprosis) نامیده می‌شود. در خواندن جواب سنجش تراکم استخوان باید به عدد دیگری هم توجه کرد، که (Fracture Risk) است و حتما باید گزارش شود.

جمشیدی با تاکید بر اینکه فاکتور خطر شکستگی در تصمیم‌گیری پزشک برای درمان بیمار اهمیت دارد، گفت: پزشک باید درمانی را توصیه کند که باعث کاهش خطر شکستگی شود. گاهی اوقات پزشک قادر به تغییر زیاد تراکم استخوان نیست، ولی با درمان مناسب می‌توان در جهت کاهش خطر شکستگی اقدام کند که این مسأله از اهمیت زیادی برخوردار است.

وی گفت: گاه ممکن است تراکم استخوان (1- ) باشد ولی خطر شکستگی ستون فقرات (2.2) باشد، ولی اگر همین عدد (1-) به (2-) برسد، خطر شکستگی پنج برابر افزایش می‌یابد. وقتی این عدد به (3-) برسد، خطر شکستگی به یازده برابر می‌رسد.

ارسال برای یک دوست
۱ ۰ آیا این خبر را می پسندید؟
نظر دهید
CAPTCHA Image reload
لطفا عددی را که تصویر بالا می بینید را وارد نمایید.