کی از دست این جوش ها خلاص می شویم؟

کی از دست این جوش ها خلاص می شویم؟

سلامانه: آكنه یا جوش غرور جوانی، شایع­ترین بیماری دوران جوانی (بلوغ) است. آكنه بیماری مزمن التهابی واحد پیلوسباسه (مو و غدد سباسه) پوست بوده و نواحی دارای غدد چربی فراوان مانند صورت، تنه و قسمت فوقانی بازوها را درگیر می­كند.

شیوع

تا 95 درصد نوجوانان یا افراد بالغ در طی این دوران، گرفتار طیف خفیف تا شدیدی از نشانه­های آكنه هستند به طوری كه برخی بروز آكنه را یك پدیده یا عارضه فیزیولوژیك به حساب می­آورند. حدود 15درصد از این افراد دچار آكنه خفیف، متوسط یا شدید هستند كه احتیاج به درمان دارند. احتمال دارد بیماری قبل از بلوغ تظاهر نماید. در دختران زودتر از پسران بروز نموده و حداكثر شدت آن در سن 19-13 سالگی است. نشانه­های آكنه غالباً در مردان شدیدتر از زنان است. معمولاً بیماری تا 25-24 سالگی ادامه یابد و سپس بهبود پیدا می­كند. ولی در یک درصد مردان و 5 درصد زنان با شدت كم  و زیاد ادامه پیدا می­كند. معمولاً آكنه حدود 6-4 سال ادامه می­یابد.

علت و بیماری زایی

جالب است بدانید علت بروز آكنه كاملاً مشخص نیست ولی عوامل زیر در بروز آن نقش مهمی دارند.

  • افزایش فعالیت غدد چربی (سبوم): فعالیت این غدد در زنان تحت تاثیر ترشحات غدد فوق كلیه و تخمدان­ها و در مردان با غدد فوق كلیه و بیضه­ها هستند؛ به طوری كه با شروع بلوغ و افزایش فعالیت این غدد، با ترشح هورمون­های مردانه (آندروژن)؛ غدد سباسه فعال­تر شده و در نهایت پوست چرب­تر می­شود و همچنین منافذ پوست گشادتر می­شوند.
  • افزایش شاخی شدن مجاری واحد پیلوسباسه: سبب تولید توپی­های شاخی در كانال خارج كننده چربی همراه با سلول­های شاخی كنده شده می­شود و در نهایت دانه­های سرسیاه و سرسفید بروز می­نمایند. با فشار دادن دانه­های سیاه، مواد كرآتینی و سبوم از منافذ خروجی مجاری غدد چربی پوست خارج می­شوند.
  • وجود باكتری­ها (میكروب­های غیر­هوازی): غالباً در این افراد افزایش پیدا كرده و با تداخل با تغییرات سبوم (چربی) و تولید میانجی­های بیوشیمیایی خاص، سبب التهاب و بروز دانه­های التهابی قرمز رنگ، گاهی چركی نسبتاً سطحی وگاهی عمیق و دردناك و حتی گاهی كیست می­شوند.

 

تظاهرات بالینی آكنه

آکنه به دو فرم با ضایعات غیر­التهابی با بروز دانه­های سرسیاه و سرسفید یا همراه ضایعات التهابی دانه­های قرمز رنگ، چركی، گاهی عمیق و دردناك و كیست تظاهر می­نماید. پوست غالباً چرب بوده و منافذ پوست گشاد و باز هستند. این جوش­ها غالباً در نواحی صورت، تنه و سرشانه­ها تظاهر می­كنند. دانه­های التهابی قرمز رنگ و چركی در 10-3 روز و دانه­های عمیق و التهابی و دردناك در مدت  3-1 هفته و گاهی چند ماه بهبود پیدا می­كنند. احتمال دارد بعد از بهبودی، جوشگاه­های گود یا برجسته باقی بمانند. در برخی افراد دارای پوست تیره، احتمال دارد نواحی پر رنگ در پی بهبودی ضایعات ظاهر شوند كه گاهی احتمال دارد چندین ماه باقی بمانند. لذا در موارد وجود آكنه­های شدید، جهت جلوگیری از بروز این عوارض مراجعه به پزشك متخصص پوست اهمیت فراوان دارد. در نوعی از آكنه، بروز ضایعات در زنان و مردان بعد از 25سالگی هم ادامه می یابد كه احتمالاً تا سنین50-40 سالگی گاهی بیشتر با شدت كم و زیاد ادامه پیدا می­كند. در این مورد احتمال بروز مشكلات روانی برای بیمار وجود دارد.

سایر عوامل تشدید كننده آكنه

الف- تاثیر رژیم غذایی كاملاً به اثبات نرسیده ولی مصرف زیاد كربوهیدرات­ها (قندی) به ویژه شكلات و تنقلات، احتمالاً سبب تشدید آكنه می­شود.

ب- تشدید آكنه قبل از شروع قاعدگی (در70 درصد موارد)

ج- تعریق زیاد در نواحی گرم و مرطوب

د- شغل و تماس با مواد روغنی

ه- استرس­های روانی

و- مصرف فرآورده­های آرایشی چرب و ضخیم به مدت طولانی

ز- داروها

درمان

آكنه قابل درمان بوده ولی جلوگیری از عود یا بهبودی كامل آن در كوتاه مدت، غالب امكان پذیر نیست. در حال حاضر، مهمترین روش درمانی برای آكنه، تجویز دستورات بهداشتی ودارویی است كه تظاهرات بالینی را به حداقل رسانده و عوارض جانبی كمتری دارند. لازم به ذكر است كه درمان باید محتاطانه باشد و درمان­های خودسرانه و نابجا توسط افراد غیرمتخصص، اغلب سبب تشدید آكنه و در نهایت ایجاد جوشگاه­های ناهنجار می­شود كه خود سبب بروز مشكلات روانی، تصور ناخوشایند از خود، انزوای اجتماعی، افسردگی و اضطراب در بیماران می­شود. درحال حاضر برای درمان آكنه از درمان­های موضعی و خوراكی برحسب نوع و شدت بیماری استفاده می­شود. از داروهای موضعی موجود در بازار می­توان از محلول آنتی بیوتیكی- بنزوییل پراكساید و تره­تینویین نام برد. در صورت شدت و مقاومت ضایعه، آنتی­بیوتیك­های خوراكی خاص پوست، هورمون­ها و رتینوییدها تجویز می­شوند كه بهتر است درمان توسط متخصص پوست درمان انجام گیرد. لازم است قبل از شروع درمان، بیمار پزشك متخصص پوست را از وضعیت شیردهی- حاملگی و برنامه­ریزی برای حامله شدن در آینده­ای نزدیك آگاه سازد. در صورت بروز عوارض جوشگاهی، می­توان از درمان­های فیزیكی شامل لیزر، تراش پوست، اعمال ترمیمی و موادپركننده توسط متخصص پوست یا جراح پلاستیك بهره جست. به طوركلی آكنه بیماری قابل كنترل بوده ولی درمان قطعی ندارد لذا احتیاج به درمان و رعایت دستورات بهداشتی طولانی مدت دارد.

برخی پرسش های معمول بیماران از متخصصان پوست

آیا جوش جوانی واگیر دارد ؟

خیر، آكنه بیماری عفونی نیست بلكه توسط تداخل بین باكتری­های نرمال پوست و پوست چرب غیرعادی تظاهر می­كند.

آیا تابش آفتاب سبب بهبودی آكنه می شود؟

غالباً تابش آفتاب به بهبودی آكنه كمك می­كند. حدود60 درصد افراد، بهبودی آكنه را با تابش آفتاب احساس می­كنند. حدود 20 درصد تغییر پیدا نكرده و20 درصد ضایعات آكنه شان تشدید می شود.

آیا شغل افراد سبب تشدید آكنه می شود ؟

بله، برخی از مشاغل به ویژه در نواحی گرم و مرطوب سبب تشدید آكنه می­شوند. به عنوان مثال افرادی که به طور مدام در آشپزخانه و رختشویی­ها کار می کنند.

آیا رژیم غذایی سبب تشدید آكنه  می شود ؟

بسیاری از بیماران اظهار می­كنند كه برخی از مواد غذایی مانند شكلات، غذاهای چرب و تنقلات سبب تشدید ضایعات آكنه­ای می شوند ولی این اظهار نظر از نظر علمی كاملاً اثبات نشده است. مطالعات جدید نشان داده­اند كه احتمالاً رژیم غذایی سبب تشدید آكنه می­شود اما مطالعات بیشتری برای اثبات این مورد لازم است.

آیا عدم شستشو  سبب تشدید ضایعات آكنه ای می شود ؟

آكنه بیماری مسری نبوده و شستشو با دفعات كمتر، ضایعات را تشدید نمی­كند.

آیا فشاردادن و چلاندن ضایعات آكنه ای بر روی سیر آكنه تاثیر دارد ؟

متخصصان توصیه می­کنند كه ضایعات آكنه­ای به ویژه انواع عمیق تر چلانده نشوند. جوش­های چركی را می­توان به آرامی تخلیه كرد. نباید فشار زیاد و مداوم باشد زیرا مواد محرك با چلاندن وارد پوست اطراف ضایعات شده و آن را عمیق تر و وسیع تر خواهد كرد و در نتیجه سبب طولانی شدن زمان بهبودی و احتمالاً بروز جوشگاه خواهد شد.

آیا مصرف قرص­های ضد حاملگی سبب بهبودی ضایعات آكنه­ای می شود ؟

قرص­های ضد حاملگی معمولاً بر روی آكنه موثر نیست ولی پزشک متخصص پوست یا زنان ممكن است قرص­های ضد حاملگی خاص، حاوی داروهای ضد آندروژن (هورمون­های مردانه) تجویز نمایند كه می­تواند به بهبود بیماری کمک کند.

آكنه من چه موقع بهبودی می یابد ؟

غالب بیماران دچار آكنه بالینی تا سن 25 سالگی بهبودی پیدا می­كنند. فقط در 5 درصد خانم­ها و یک درصد آقایان ممكن است مدت طولانی­تر ادامه یابد.

آیا آرایش آكنه را تشدید می دهد ؟

بله، مصرف طولانی برخی از فرآورده های آرایشی سبب تشدید آكنه می­شود. برخی از فرآورده­های آرایشی با انجام تست­هایی بدون ایجاد دانه­های سر­سیاه ارایه می­شود. لذا بیماران می­توانند از این فرآورده­ها جهت پوشاندن ضایعات آكنه برای مدت كوتاه استفاده نمایند.

آیا اصلاح موهای صورت سبب تشدید یا بروز آكنه می شود ؟

بله، در برخی از افراد با كندن موها به هر روش، ضایعات آكنه­ای ایجاد و یا تشدید می­شوند.

آیا ازدواج در بهبود ضایعات آكنه موثر است ؟

شواهدی در مورد تاثیر ازدواج بر سیر بهبودی آكنه وجود ندارد.

آیا حاملگی سبب بهبودی آكنه می شود ؟

اثر حاملگی بر روی سیر آكنه متفاوت است، دربرخی سبب تشدید و در برخی سبب بهبودی می­شود ولی در غالب موارد تاثیری بر سیر بیماری ندارد.

آیا آكنه به علت اختلال هورمون­های جنسی تظاهر می كند ؟

در غالب بیماران دچار آكنه، سطح هورمون­ها در حد طبیعی است. در 98 درصد زنان دچار آكنه به ویژه آنهایی كه دارای عادت ماهانه مرتب بوده و موهای زاید ندارند، نیازی به بررسی هورمونی وجود ندارد ولی بیماران دچار سندرم تخمدان پلی کیستی ممكن است دچار آكنه شوند.

آیا وضعیت اعصاب و روان می تواند بر سیر آكنه موثر باشد ؟

بله، اغلب استرس، اضطراب و نگرانی سبب تشدید عارضه از یک سو و از سوی دیگر شدت یافتن آكنه سبب تشدید مشكلات روانی بیمار می شود.

آیا دانه های سرسیاه به علت كثیفی است ؟

نه، آنها با تجمع موادرنگی پوست به نام ملانین در دهانه خارجی كانال غده سباسه ظاهر می­شوند.

آیا درمان­های توصیه شده را باید به طور مرتب ادامه داد ؟

به طور یقین بله، زیرا یكی از علل عدم حصول عامل بهبودی آكنه، مصرف نامرتب داروهای موضعی یا خوراكی است.

تا چه مدتی باید به درمان آكنه ادامه داد؟

باید خاطر نشان شود كه بیماری آكنه چند سال ادامه دارد لذا داروهای موضعی باید در این مدت مصرف شدهو احتمالاً داروهای تجویزی خوراكی چندین دوره تكرار شوند.

آیا می توان عوارض جوشگاه­های گود یا برجسته را درمان كرد؟

با اعمال فیزیكی از قبیل لیزر درمانی، تراشیدن پوست و پركننده­ها می توان تا اندازه­ای جای جوش­ها را بهبود بخشید.

برای حصول نتایج درمانی بهتر، باید به كدام رشته تخصصی پزشكی مراجعه نماییم ؟

آكنه بیماری پوست بوده لذا همكاران متخصص پوست می­توانند بهترین و علمی­ترین روش­های درمانی را برای شما توصیه كنند.

 

 

ارسال برای یک دوست
۴ ۲ آیا این خبر را می پسندید؟
نظر دهید
CAPTCHA Image reload
لطفا عبارتی که در تصویر بالا می بینید را وارد نمایید.
  • مریم سه شنبه, 28 دی 1395 - ساعت : 15:36:56
    سلام اقای دکتروخسته نباشید.ببخشید من الان 17سالمه و ی مدتیه ک صورتم جوش زده.قبلا هیچی جوش نداشتما ولی از وقتی صورتمو اصلاح کردم جوش دراومده.حالا میخاستم از تون بپسم ک ایا این جوش بهبود پیدامیکنه یا نه؟هرروزم این جوشام بدتر میشه.باتشکر