مراقبت‌های پس از سزارین

مراقبت‌های پس از سزارین

یكی از این مراقبت‌های مهم ماساژ رحم در ساعات اولیه پس از عمل یا آنچنان كه در بین مردم شهرت دارد، فشار دادن شكم بعد از عمل است كه موجب نگرانی بسیاری از مادران جوان قبل از عمل می‌شود.

درست است كه این كار درد شدیدی دارد، اما بسیار مفید است كه در چهار ساعت اولیه پس از زایمان این كار انجام شود، تا از جمع شدن مناسب رحم مطمئن شویم، زیرا در همین ساعات است كه در برخی مادران خونریزی شدید و مخفی داخل رحم رخ می‌دهد و در صورتی كه كنترل انجام نشود و دیر متوجه خونریزی شدید رحمی شوند، خطر مرگ، مادر را تهدید می‌كند.

از مسائل مهم دیگر، كم‌خونی مادر حین بارداری یا پس از زایمان است كه تاثیر مهمی در بهبود محل عمل جراحی دارد. همین‌طور كسانی كه دچار كم‌خونی هستند، بیشتر دچار عفونت‌های بعد از عمل می‌شوند.

پس زن باردار به دستور پزشك در مورد مصرف روزانه ومداوم آهن، قبل و بعد از زایمان دقت كند. حتی اگر در این مورد دستوری نداده باشند، زنی كه وضع حمل كرده، باید تا 3 ماه پس از زایمان روزانه یك عدد قرص آهن بخورد.

مورد مهم دیگر، راه رفتن پس از عمل سزارین است. از آنجایی كه احتمال لخته شدن خون در رگ‌های فردی كه سزارین كرده، بسیار بیشتر از كسی است كه زایمان طبیعی داشته و راه رفتن مانع این مشكل بزرگ می‌شود، بلند شدن از تخت و راه رفتن با كمك دیگران، در اولین فرصت ممكن (روز بعد از عمل جراحی) بشدت توصیه می‌شود.

این مساله در كسانی كه مشكلات چاقی، سن بالای 35 سال، بیش از سه بار حاملگی ، سابقه فشار خون بارداری، بی‌حركتی قبل از بارداری یا واریس شدید دارند یا به صورت اورژانس سزارین شده‌اند، اهمیت بیشتری می‌یابد و توصیه می‌شود این افراد، پاها را در بستر تكان دهند یا ساق پاهای بیمار ماساژ داده شود تا خون بهتر در رگ‌ها  جریان یابد.

وجود سوند ادراری به بیمار كمك می‌كند تا تخلیه مثانه در ساعات اولیه، خود به خود انجام شود، ضمنا اندازه‌گیری میزان ادرار در چند ساعت اولیه پس از جراحی بسیار مهم است، اما پس از گذشت چند ساعت، می‌توان سوند بیمار را در آورد.

دفع گاز و مدفوع از مسائل مهم دیگر پس‌از سزارین است و در مواردی به دلیل فلج موقت روده‌ها این مساله با مشكل روبه‌رو می‌شود و عاملی برای نفخ شدید و درد شكم و شانه‌ها در بیمار است.

برای حل این مشكل بیمار باید راه برود. برای جلوگیری از نفخ، مصرف غذاهای نفاخ مثل شیر، كمپوت گیلاس و... در روزهای اول پس از سزارین و تا زمان برقراری دفع مدفوع توصیه نمی‌شود حتی پس از آن هم باید غذاهای نفاخ مثل نخود و لوبیا به میزان بسیار كم میل شود.

پس از هر جراحی سزارین بهترین زمان حمام كردن سه روز پس از عمل است و پس از این زمان می‌توان هر روز حمام كرد و محل زخم جراحی را با آب و صابون شست و دیگر نیازی به پانسمان نیست. در واقع اگر زخم در معرض هوا باشد، زودتر بهبود می‌یابد و احتمال عفونت با حمام كردن و پانسمان نكردن زخم كمترمی‌شود.

از مسائل مهم دیگر، رژیم غذایی مناسب است. همان‌طور كه در هفته قبل گفته شد در روزهای اول پس از عمل باید از غذاهای نفاخ پرهیز كرد، ولی پس از دفع مدفوع، می‌توان از هر غذایی استفاده كرد.

از آنجای كه در روزهای اول پس از عمل، ترمیم زخم صورت می‌گیرد و بدن نیاز به مواد پروتئینی و انواع مواد معدنی و ویتامین‌ها بخصوص ویتامین C دارد، بنابراین توصیه می‌شود در هفته‌های اول پس از زایمان پروتئین فراوان در رژیم غذایی مادر وجود داشته باشد.

مصرف شیر به میزانی بیش از دوران بارداری در دوران شیردهی و پس از زایمان لازم است، چون شیر حاوی مواد پروتئینی فراوان و كلسیم زیادی است. مصرف آهن هم به مدت سه ماه پس از زایمان برای تمام خانم‌ها توصیه می‌شود.

تغییرات وزن حین بارداری از مشكلات مهم مادران است و از دغدغه‌های ذهنی مهم آنها این است كه در چه زمانی وزن به میزان قبل از زایمان بر‌می‌گردد و این كه آیا شكم كوچك می‌شود یا نه؟ پاسخ این است كه وزن مادر تا شش ماه پس از از زایمان به حد قبل از حاملگی بر‌نمی‌گردد و در برخی افراد برای همیشه چند كیلو اضافه وزن باقی می‌ماند.

البته در كسانی كه ورزش می‌كنند و شیردهی دارند برگشت وزن به میزان قبل از بارداری اتفاق می‌افتد، اما این موضوع می‌تواند بیش از شش ماه طول بكشد.

برگشت سایز شكم هم به زمینه ژنتیكی مربوط است، البته با ورزش این مساله هم حل می‌شود، اما به هر حال بیش از شش هفته طول می‌كشد كه رحم به سایز قبل از حاملگی برگردد بنابراین، در یكی دو هفته پس از زایمان می‌توان پیاده‌روی را شروع و انجام ورزش سنگین را نیز می‌توان از شش هفته پس از سزارین آغاز كرد.

خط‌های قهوه‌ای روی شكم هم از مسائل مهم مادران است، همین‌طور لكه‌های صورت. در بیشتر مادران، این خطوط و لكه‌ها تا یك سال پس از زایمان از بین می‌رود، ولی در برخی دیگر متاسفانه این لكه‌ها برای همیشه باقی می‌ماند، اما برای پیشگیری از این مشكل توصیه می‌شود زنان از روغن‌های چرب‌كننده مثل روغن زیتون و بادام در اوایل و در طول بارداری استفاده كنند و برای لكه‌های صورت، لایه‌بردارهای مناسب تحت نظر متخصص پوست را به كار ببرند و همین‌طور كرم‌های ضد آفتاب را فراموش نكنند.

دكتر ثریا عالمی - جراح و متخصص بیماری‌های زنان و زایمان
منبع: جام جم آنلاین

 

ارسال برای یک دوست
۰ ۰ آیا این خبر را می پسندید؟
نظر دهید
CAPTCHA Image reload
لطفا عددی را که تصویر بالا می بینید را وارد نمایید.