رام کردن بچه‌های سرکش

سلامانه :دوره نوپایی، یعنی 15 ماهگی تا 5/3 سالگی، مشکل‌ترین سن تربیتی کودکان است. کودک در این سنین نیاز دارد تا کسب توانمندی‌هایش را به اطرافیانش نشان دهد و به آنها ثابت کند حریم و استقلال دارد.

هفته نامه سلامت نوشت:نوپا اولین خواسته‌های زندگی‌اش را علنی مطرح می‌کند و با توجه به آستانه تحمل‌پذیری بسیار پایین مخصوص این سنین، در مقابل دریافت پاسخ منفی بزرگ‌ترها رفتارهای پرخاشگرانه‌ای مثل با دست یا پا زدن، پرتاب‌کردن یا گاز‌گرفتن از خود نشان می‌دهد. شاید شما همچنین رفتارهایی را در فرزندتان دیده باشید اما برای مقابله با آن راه‌حلی را بلد نباشید بنابراین پیشنهاد می‌كنم به این راهنمایی‌ها توجه كنید.

کودک نوپا تشویق و تنبیه را می‌فهمد. متاسفانه بسیاری از والدین تصور می‌کنند نوپایان متوجه گفتارها و رفتارهای آنها نمی‌شوند اما هر آنچه می‌گویید و انجام می‌دهید، الگویی برای فرزندتان است بنابراین از همین سنین باید تفاوت رفتارهای درست و غلط را برای او مشخص کنید.

رفتارهای پرخاشگرانه کودکان به دو گروه کلامی مثل فحش‌دادن و داد زدن و غیرکلامی مانند زدن، پرتاب کردن، گاز‌گرفتن و لگد زدن تقسیم‌ می‌شود. رفتارهای پرخاشگرانه غیرکلامی از نظر ماهیت تفاوت چندانی با هم ندارند و روشی برای تخلیه خشم کودک محسوب می‌شوند. رفتار پرخاشگرانه می‌تواند در تمام سنین بروز کند اما بیشتر در دوره نوپایی و نوجوانی دیده می‌شود. به‌علاوه پرخاشگری در فرزندان والدینی که روش‌ تربیتی سهل‌گیرانه را پیش گرفته‌اند و تمام خواسته‌های کودک را برآورده می‌‌كنند و رفتارهای زشت او را نادیده می‌گیرند، به مراتب شایع‌تر است. 

 

بایدها و نبایدهای تربیتی

اگر کودک نوپای شما هم رفتارهای پرخاشگرانه‌ای مانند زدن یا گاز گرفتن از خود نشان می‌دهد، به توصیه‌ها و هشدارهای زیر توجه کنید:

• منع کودک: والدین می‌توانند با‌ گرفتن دست کودک، اخم کردن یا گفتن جملاتی مانند «این کارت رو اصلا نمی‌پسندم» یا «اصلا کار خوبی نکردی» به کودک بفهمانند که کار او اشتباه است.

• نظارت دقیق: زیرنظر ‌گرفتن وسایل ارتباط‌جمعی خانه و اجتماع هم مهم است. این روزها در خیلی از خانه‌ها تلویزیون، ماهواره، دستگاه پخش و رایانه وجود دارد و کودکان به راحتی می‌توانند رفتارهای پرخاشگرانه را از آنها یاد بگیرند بنابراین والدین باید مراقب آنچه فرزندشان تماشا می‌كند، باشند.

• خرید اسباب‌بازی: خرید انواع اسلحه، تفنگ و شمشیر اسباب‌بازی و حتی کشتی‌گرفتن پدر و فرزند از نظر تربیتی كار درستی نیست زیرا همین اقلام ظاهرا ساده می‌توانند در بروز و تداوم رفتارهای پرخاشگرانه و خشن موثر باشند.

• برخورد مناسب: سهل‌انگاری در تربیت کودکی که می‌زند، کار غلطی است. پرخاش‌‌های مهارنشده معمولا شدت می‌یابند بنابراین باید از همان سن شیرخوارگی با رفتارهای پرخاشگرانه فرزند مقابله کرد. مثلا کودکی که سینه مادر را گاز می‌گیرد، نوعی رفتار پرخاشگرانه نشان داده و مادر باید در مقابل این رفتار، سینه‌اش را از دهان او بیرون بکشد تا یاد بگیرد که رفتار بد می‌تواند او را از لذت و آرامش محروم کند.

آداب تنبیه بچه‌های پرخاشگر

در بحث تنبیه کودک، مهم‌ترین نکته این است که تنبیه بدنی او مطلقا ممنوع است. اینکه والدین بخواهند با کتک، درد ناشی از زدن را به کودک نشان دهند، در اصل نوعی تلافی‌کردن است. ذهن کودک آنقدر رشد نکرده که هدف اصلی والدین را از تنبیه بدنی بفهمد و این كار فقط آثار منفی‌ دارد.

بالا بردن صدا، اخم کردن، بالا بردن انگشت اشاره و منع کودک از زدن، تنبیه‌هایی هستند که می‌توان آنها را جایگزین تنبیه بدنی کرد. اگر با انجام این برخوردها کودک باز هم به پرخاشگری ادامه داد، او را به‌طور موقت از چیزی كه دوست دارد محروم کنید یا به ازای هر سال از سنش، یک دقیقه در اتاق والدین و نه اتاق خودش با در باز نگه دارید. بدیهی است که کودک در این چند دقیقه عکس‌العمل‌های سخت و دلخراشی مثل جیغ‌زدن و پا کوبیدن به زمین نشان می‌دهد ولی نباید نگران بود كه این داد و گریه‌های اعتراض، بر اعصاب کودک اثر می‌گذارد. تحمل داشته باشید زیرا باقی‌ماندن رفتارهای پرخاشگرانه در کودک تاثیرهای منفی بلندمدت و به مراتب بدتری دارد.

بعد از اینکه مدت تنبیه تمام شد، بهتر است تا 30 دقیقه به کودک بی‌توجهی کنید و واکنش عاطفی مثبتی نشان ندهید. در این مدت نباید از عبارت‌های «دیگه مامانت نیستم»، «دیگه دوستت ندارم»، «دیگه دختر/ پسر من نیستی»، «می‌ذارم می‌رم» استفاده کنید زیرا این جمله‌ها مصداق‌هایی از کودک‌آزاری هستند. علاوه بر این، نباید کودک را از نیازهای اولیه مثل خوردن یا دستشویی رفتن محروم یا برای تنبیه او، فضایی که در آن هستید، ترک کنید. این اقدام در ذهن کودک یعنی تسلیم شدن والد در برابر او.

گفتن ببخشید، نباید مانع تنبیه شود. اگر کودک در مدت تنبیه عذرخواهی کرد، قدردانی و رضایت‌مندی خود را از این اقدام درست نشان دهید و خیلی جدی، بدون لبخند و با نگاه پر عشق، عذرخواهی‌اش را بپذیرید اما در تنبیه تخفیف قائل نشوید و به او بگویید چون شما را ناراحت کرده، بازگشتن شما به حالت عادی زمان می‌برد. در غیر این صورت کودک یاد می‌گیرد که ببخشید گفتن تمام عواقب کار زشت او را از بین می‌برد. 

اگر تمام روش‌های تربیتی و تنبیهی را به کار بردید و کودک باز هم به رفتار پرخاشگرانه‌اش ادامه داد و متوجه شدید قادر به مهار رفتار ناپسند او نیستید، زمان دخالت متخصص فرا رسیده و باید به متخصص مراجعه کنید.

ارسال برای یک دوست
۰ ۰ آیا این خبر را می پسندید؟
نظر دهید
CAPTCHA Image reload
لطفا عبارتی که در تصویر بالا می بینید را وارد نمایید.