یادداشتی از دکتر فرشاد نجفی‌پور، فوق‌دكترای روانشناسی ورزشی و عضو هیات علمی دانشگاه

تصویرسازی به روشPETTLEP (پت لپ)

 تصویرسازی به روشPETTLEP (پت لپ)

سلامانه : تصویرسازی مهارتی کلیدی روانی است؛ مهارتی موثر که مطالعات منتشر شده شهادت به کارآیی آن در افزایش عملکرد ورزشکار می‌دهد. در گذشته کاربرد تصویرسازی فقط در روانشناسی ورزشی برای مربیان و ورزشکاران بود، اما امروز پزشکان هم برای کمک به بیماران از تصویرسازی مدل (پت لپ) استفاده می‌کنند.

این مدل بر اساس پژوهش طراحی شده و کلمه  PETTLEPیک مخفف بوده و هر حرف نماینده یک عامل مهم است که در ذیل به آن اشاره می‌شود.

P- بدن. مهم‌ترین تفاوت روش (پت لپ) با بقیه روش‌ها است. یعنی در این روش بدن کاملا بی‌حرکت نیست و عضلات مرتبط، حرکت درجا دارند. یعنی منقبض و منبسط می‌شوند ولی مفصل‌ها به حرکت در نمی‌آیند. تحقیقات نشان داده که این تصویرسازی موثرتر از بقیه که فاقد انقباض و انبساط عضلات هستند، است. حتی بهتر است با پوشیدن لباس مسابقه و همراه داشتن ادوات مرتبط (به عنوان مثال راکت تنیس، عصای گلف) تصویرسازی را موثرتر کرد.

E- محیط. مربوط به محلی است که در آن تصویرسازی انجام می‌شود. محل انجام (پت لپ) باید جایی بسیار شبیه به محیط واقعی باشد. در واقع، موثرترین محل تصویرسازی مکانی است که آنجا مسابقه انجام می‌شود. البته، چون امکان تمرین تصویرسازی در محل برگزاری مسابقه بسیار کم است می‌شود از تصویر و صدای ضبط شده محل در هنگام مسابقات قبلی استفاده کرد. در یک مطالعه، گلف‌بازان ضربه به توپ خود را در حالی که ایستاده در یک فضای پر از شن و ماسه بودند، تصور کردند و این که می‌توانستند کفش خود را روی شن و ماسه قرار دهند و استقرار خود را شبیه‌سازی کنند دوست داشتند و در نهایت این کار در افزایش عملکرد ضربه آنها بسیار موثر بود.

T - وظیفه. محتوای تصویر باید متناسب با سطح مهارت و تمایلات ورزشکار باشد. مثلا، میزان تمرکز ورزشکاران در ورزش‌های مختلف و در سطوح عملکردی مختلف متفاوت است و در محتوای تصاویر باید به این موضوع دقت شود. یعنی تمرکز ورزشکار در طول عملکردش باید قبل از برنامه‌ریزی برای تصویرسازی اندازه‌گیری شده باشد.

 T-  زمان‌بندی. اشاره به سرعت در تمام فرآیند تصویرسازی است. زمان‌بندی در مسابقات ورزشی بسیار مهم بوده، پیشنهاد این است که ورزشکار انجام تصویرسازی را در «زمان واقعی» انجام دهد. مفید بودن تصویرسازی حرکت آهسته هنوز ثابت نشده است. هنوز نمی‌دانیم آیا تصاویر حرکت آهسته می‌توانند در تصحیح خطاها مفید باشند یا خیر.

L- یادگیری. یعنی همانطور که شناخت و احساسات در طول ورزش با تجربه تغییر خواهد کرد و فرد ماهرتر می‌شود، محتوای تصویر هم باید در همان سطح باشد. در یک مطالعه در رابطه با بررسی اثرات تصویرسازی بر قدرت عضلانی، متوجه شدیم که با بروزرسانی منظم محتوای تصاویر، پیشرفت بهتر و افزایش عملکرد موفق‌تر است. بدون بروزرسانی، تشکیل تصاویر بسیار سریع متوقف می‌شدند. پس باید تغییر در شرایط فیزیکی، سطح مهارت و آمادگی جسمانی در تصاویر گنجانده شود.
E- احساسات. ورزش، مملو از احساس است و تصویرسازی باید واقع‌بینانه باشد. (پت لپ) موثرتر از تصویرسازی در زمان استراحت است. گنجاندن احساسات واقعی در تصویرسازی باعث می‌شود تصاویر بسیار خاطره‌انگیزتر و به واقعیت نزدیکتر باشند. تصویرسازی مملو از احساسات، نسبت به روش‌های متدوال تمرین، کارآمدتر است.

P- چشم‌انداز (نگرش). اشاره به دیدگاه ورزشکار در طول تصویرسازی دارد و می‌تواند درونی (اول شخص: دیدن صحنه از چشم خود مثل فیلمبرداری) و خارجی (سوم شخص: دیدن خود از جایگاه تماشاگر) باشد. روش اول شخص برای ورزش‌هایی مانند ژیمناستیک، بسیار موثرتر است. گرچه برخی از ورزشکاران سوم شخص را ترجیح می‌دهند اما من روش اول شخص را به همه توصیه می‌کنم. 

روش (پت لپ) یک ابزار قوی در افزایش عملکرد است که ورزشکار مبتدی و حرفه‌ای، کودک و بزرگسال و حتی کسانی که ورزشکار نیستند هم می‌توانند از آن بهره ببرند. استفاده از این روش زمانی بهترین نتیجه را می‌دهد که در برنامه تمرینی ورزشکار گنجانده شود چون این روش جایگزین تمرین ورزشی نیست. 

ارسال برای یک دوست
۰ ۰ آیا این خبر را می پسندید؟
نظر دهید
CAPTCHA Image reload
لطفا عبارتی که در تصویر بالا می بینید را وارد نمایید.