خالکوبی؛ خودنمایی یا خودنابینی

سلامانه : داستان «کبودی زدن قزوینی بر شانگاه، صورت شیر و پشیمان شدن او به سبب زخم سوزن» در دفتر اول مثنوی فارغ از «حسه» و «قصه»، به موضوعی اشاره دارد که امروز به پدیده ای مالوف نزد جوانان بدل شده است.

 گرچه مولوی در شاهکار ادبی خود مثنوی معنوی، خالکوبی یا همان «کبودی زنی» را طریق و عادت قزوینیان توصیف کرده، اما اکنون خالکوبی مرزهای قزوین را در نوردیده و شمایلی جهانی پیدا کرده است. 

اگر خالکوبی روز و روزگاری بر چانه و یا پیشانی مادر بزرگ های ساده و مهربان و یا بر دستان و کتف های مردانه پدر بزرگ ها نقش می بست، امروز مجال ظهور را بر روی بازوان و کتف های جوانانی یافته که برای رفع التهاب دوران بلوغ و جوانی دست به این کار می زنند.

«سزار لمبروزو» (1909 - 1836) جرم شناس ایتالیایی در کتاب «انسان جنایتکار» خود که در نتیجه یک تحقیق میدانی با رویکرد بررسی شاخص های روانی و ظاهری «جانیان بالفطره» به تالیف در آورده، به علاقه شدید این گروه از مجرمان به خالکوبی بر روی بدن اشاره می کند.

پر بیراه نیست که نظر به تحلیل سزار لمبروزو و گسترش آن در دید عوام، تا مدتها مشاهده هرگونه خالکوبی بر دست و بدن هر فرد، ناخودآگاه چهره یک مجرم و زندان رفته او را به ذهن ها تداعی می کرد. 

خالکوبی که امروز دیگر «تاتو» نامیده می شود، مانند هر پدیده در عصر مدرن، دچار اقتضائات جدید شده و اکنون دیگر آن رذالت گذشته را ندارد و بلکه به فضیلت رسیده و به یک «پز» تبدیل شده و برخی را برای زدن نقشی بر بدن راهی یکی از کشورهای آسیای شرقی می کند.

مشاهده خالکوبی با شکل های متفاوت و عجیب گون بر روی بدن ورزشکاران معروف و ستاره های سینما که معمولا به «رول مدل»(الگو) جوانان تبدیل شده اند، میل، انگیختگی و کشش شدیدی را در میان آنها به این عمل پدید آورده است.

روانشناسان، در تحلیلی خوشبینانه، علاقه جوانان به خالکوبی را ناشی از رفع نیازهای روانی و پیوند آن با خودنمایی تفسیر کرده اند و تحلیلی بدبینانه علت آن را برخورداری از شخصیت « مازوخیسم » (خودآزاری) دانسته اند.

دکتر «مجید ابهری» متخصص علوم رفتاری و آسیب شناس اجتماعی در گفت و گو با خبرنگار ایرنا در این ارتباط ، زوایای دیگری از چرایی گرایش جوانان را به خالکوبی تبیین کرده است. 

وی ضمن تشریح جایگاه تاریخی خالکوبی می افزاید: خالکوبی در عهد باستان و در برخی دوره های تاریخی به عنوان آرایش برای مردان و زنان مورد استفاده قرار می گرفت. 

به گفته ابهری، در دوران «ابن سینا» نیز افرادی برای تسکین دردهای خود، در نقاط مخصوصی از بدن خالکوبی می کردند.

این رفتارشناس اجتماعی می افزاید: در عصر حاضر، خالکوبی مخصوص افراد سابقه دار و بزهکارانی بود که در زندان این عمل را انجام می دادند و اگر کسی با خالکوبی دیده می شد، اکثریت مردم به سابقه دار بودن وی اطمینان می یافتند. 

به گفته این استاد دانشگاه، برخی پهلوانان و داش مشتی ها نیز خال های مخصوصی با نقش شیر یا پلنگ بر سینه خود می کوبیدند که از نگاه خودشان نشانه ای وجود زور و بازو بود.

این آسیب شناس اجتماعی خاطر نشان می کند: متاسفانه در دوران ما، تاتو جای خالکوبی را گرفته و بسیاری از زنان و مردان بدون آگاهی از سابقه آن، بدن خود را در اختیار خالکوبان قرار می دهند. 

 

** علاقه گروه های نامتعارف اجتماعی به خالکوبی در اروپا و آمریکا

دکتر ابهری ادامه می دهد: در اروپا و آمریکا برخی گروه های نامتعارف اجتماعی همچون همجنس گرایان، رپ ها و نیز گروه های اجتماعی عصیانگر، خالکوبی های مخصوصی بر صورت و گردن و دست های خود انجام می دهند.

 

** 95 درصد خالکوبان دچار سندرم خودنمایشی هستند

وی می افزاید: 95 درصد از خالکوبان، دچار سندرم هیسترویونیک(خودنمایشی) هستند و از نگاه دیگران به خود احساس غرور و لذت می کنند.

به گفته دکتر ابهری، متأسفانه برخی ورزشکاران و هنرمندان نیز از این روش نادرست استفاده کرده و دست و پای خود را خالکوبی می کنند که این روش نه تنها زیبایی برای فرد نمی آورد، بلکه سبب بروز بیماری های خطرناک پوستی و نیز بیماری های خطرناک مانند ایدز و هپاتیت نوع دو می شود.

 

** در مورد خالکوبی اطلاع رسانی کافی نشده است 

این آسیب شناس اجتماعی با بیان اینکه خالکوبی سنت غلطی است که در جامعه به اندازه کافی در مورد آن اطلاع رسانی نشده، خاطر نشان می کند: اگر بسیاری از جوانان فلسفه آن را بدانند و از خطرات آن آگاه شوند، محال است به خالکوبی روی آورند.

دکتر ابهری می افزاید: برخی بانوان برای زیبایی بیشتر، ابرو و لب های خود را تاتو می کنند که نوع زنانه خالکوبی است و همان خطرات را دارد؛ به علاوه ورود مواد شیمیایی و رنگ های زیان آور را به بدن تسهیل می کند.

وی خاطر نشان می کند: برخی سرطان های پوستی و بیماری های ناشناخته ریشه در تاتو دارد که به دست افراد ناوارد انجام می گیرد.

دکتر ابهری، چشم و هم چشمی و رقابت های ناسالم، نبودن الگوی تربیتی درست، آگاه نبودن به فلسفه و عوارض خالکوبی و تقلیدهای کورکورانه برای جلب توجه را به خصوص در میان قشر جوان از دیگر علل گرایش افراد به خالکوبی عنوان کرد.

 

** اسلام با هر حرکتی که بدن زیان برساند مخالف است

وی در پاسخ به این سووال خبرنگار ایرنا که دیدگاه اسلام در مورد خالکوبی چیست و آیا اسلام با این پدیده موافق است یا نه ؟ می گوید: اسلام با هر حرکتی که به بدن زیان وارد کند، مخالف است؛ حتی اگر کسی بر بدن خود سیلی یا ضربه بزند، باید کفاره پرداخت کند.

این رفتارشناس اجتماعی می افزاید: از آنجا که خالکوبی مجروح کردن بدن است، در اسلام مورد پذیرش نیست.

وی با اشاره به رواج پدیده خالکوبی در میان ورزشکاران و هنرمندان تصریح می کند: در میان ورزشکاران و هنرمندان که الگوهای رفتاری جامعه هستند، انجام این کار نوعی اهانت به هنر ، ورزش و مردم است.

دکتر ابهری در پاسخ به این سووال که افرادی که خالکوبی می کنند از چه شخصیتی برخور دارند؟ می گوید: این گونه افراد دارای شخصیتی ضعیف هستند که نیاز به توجه و نگاه به دیگران دارند و می خواهند با این حرکت، خود را از دیگران برتر نشان دهند.

وی به هزینه های خالکوبی اشاره کرده و می افزاید: این هزینه ها از یکصد هزار تومان شروع و تا هفت و هشت میلیون تومان ادامه دارد و میزان آن بسته به اندازه، تعداد رنگها و شکل خالکوبی است و در برخی موارد تا 10 میلیون تومان هم می رسد.

 

** 5 درصد زنان و مردان کشور دنبال خالکوبی هستند

دکتر ابهری با بیان اینکه اکنون حدود پنج درصد زنان و مردان کشور دنبال خالکوبی هستند، خاطر نشان می کند: تا این پدیده در جامعه رو به افزایش نیافته، باید رسانه ها به فکر پیشگیری و اطلاع رسانی در خصوص عواقب و آسیب های ناشی از آن باشند.

وی می گوید: برخی بر این باور هستند که اگر خالکوبی مورد علاقه آنها نبود آن را پاک می کنند در حالیکه پاک کردن نیاز به هزینه های بسیار زیاد دارد و رنج و درد آن سه برابر خالکوبی است و به درستی نیز انجام نمی گیرد و باید با لیزر پاک شود که مستلزم هزینه هایی حدود پنج میلیون تومان است، یا توسط اسید پاک شود که دردهای فراوانی دارد و حتی منجر به آسیب های پوستی می شود.

 

** همیشه پای ماهواره در میان است 

دکتر ابهری به تقلیدهای ناآگاهانه و تغییر سبک زندگی از طریق ماهواره ها اشاره کرده و می افزاید: برخی افراد در ماهواره وقتی می بینند هنرپیشه یا ورزشکار مورد علاقه خود مبادرت به خالکوبی کرده، آن را یک ارزش تلقی کرده و ترغیب به آن می شوند اما باید با صراحت گفت که پدیده خالکوبی متعلق به طیف خاصی از جامعه است. 

وی در پاسخ به این سووال که نقش و نگارهایی که افراد در خالکوبی به کار می برند بیشتر در چه موضوعی است، می گوید: بیشتر ورزشکاران نقش هایی مثل عقاب و خال های چینی و تایلندی را بر روی بدن های خود می کوبند و برخی افراد وقتی به تایلند می روند در آنجا با حضور نزد اساتید حرفه ای خالکوبی، نقوش مورد علاقه را بر بدن خود حک می کنند.

وی می افزاید: بیشتر خانم ها نقش های فانتزی مثل میوه، گربه و «میکی ماوس» روی بدن های خود خالکوبی می کنند و برخی مردان و جوانان نیز نقوشی مثل مار و عقرب بر بدن های خود حک می کنند که ریشه در عصبی بودن آنها دارد.

سخن آخر آنکه، گرچه خالکوبی در تعبیر غالب، نشانه ای بر خودنمایی است، اما بهتر است، افراد برای عرضه خود، صفات برجسته اخلاقی را مد نظر قرار دهند و از هر رنگ و لعابی خود را مبرا سازند و چنانکه مولانا در دفتر اول مثنوی خود تصریح می کند:

گر همی خواهی که بفروزی چو روز 

هستئی همچون شب خود را بسوز 

هستت در هست آن هستی نواز 

همچو مس در کیمیا اندر گداز 

ارسال برای یک دوست
۰ ۰ آیا این خبر را می پسندید؟
نظر دهید
CAPTCHA Image reload
لطفا عبارتی که در تصویر بالا می بینید را وارد نمایید.