كراتین، میل جنسی و بدنسازی

سلامانه : در میزگرد «تناسب اندام» این شماره، میزبان آقای روزبه 29 ساله هستیم که 2 سال است ازدواج کرده‌اند و حدود 15 ماهی هم می‌شود که به باشگاه بدنسازی می‌روند. خوشبختانه،‌ سوژه میزگرد این شماره، هنوز مصرف داروهای بدنسازی را شروع نکرده‌اند و مشکل خاصی هم ندارند.

هفته نامه سلامت نوشت:

 دلیل اینکه چرا تمایل به شرکت در این میزگرد داشتند، از زبان خودشان بخوانید. در ادامه هم متخصصان «سلامت» توضیح‌هایی درباره سوال‌های مختلف آقای روزبه داده‌اند که خواندنشان برای طرفداران داروهای بدنسازی مفید است. 

روزبه 29 ساله كه 15 ماه است باشگاه بدنسازی می‌رود، می‌گوید: 

مربی‌ام می‌گوید میل جنسی، دشمن بدنسازی است!

سلامت: چند وقت است بدنسازی کار می‌کنید؟

حدود 15 ماه می‌شود به باشگاه بدنسازی می‌روم. البته پیش از این هم ورزش‌های دیگری مانند شنا و پینگ‌پونگ را به‌صورت غیرحرفه‌ای انجام می‌دادم.

سلامت: چه شد که تصمیم گرفتید وارد رشته بدنسازی بشوید؟

من خیلی به تناسب اندامم اهمیت می‌دهم و داشتن اندامی عضلانی برایم خیلی لذت‌بخش است. ازدواج که کردم، متوجه شدم یکی از اقوام همسرم مدیر یک باشگاه بدنسازی است و با تشویق‌های او، به این رشته ورزشی گرایش پیدا کردم. البته همسرم به شرطی اجازه داد وارد رشته بدنسازی شوم که سراغ داروها و مکمل‌های مختلف نروم. 

سلامت: چرا؟

چون همسرم داروساز است و مدام در خانه حرف از عوارض داروها و مکمل‌های غیرمجاز ورزشی می‌زند و خیلی نگران است که مبادا من هم در دام مصرف این داروها بیفتم. راستش را بخواهید، به‌خاطر عوارض و مشکلات ناشی از مصرف این محصولات که همسرم برایم گفته، خودم هم تمایل چندانی به مصرف دارو ندارم. یعنی فکر می‌کنم اگر ورزش را با همین پشتکار ادامه دهم، به نتیجه دلخواهم می‌رسم ولی جو باشگاه‌های ورزشی آدم را برای مصرف دارو وسوسه می‌کند. 

سلامت: یعنی الان این وسوسه سراغ شما هم آمده است؟

متاسفانه بله. مربی و بچه‌هایی که با آنها کار می‌کنم، می‌گویند می‌توانم از مکمل‌های کراتین و گلوتامین برای عضله‌سازی و ریکاوری بعد از ورزش استفاده کنم. آنها با هزار دلیل و مدرک به من ثابت کرده‌اند گلوتامین و کراتین جزو مواد بی‌خطر هستند و مصرفشان مشکلی برایم ایجاد نمی‌کند.

سلامت: نظر خودتان در این مورد چیست؟

خودم که سررشته چندانی در این زمینه ندارم اما همسرم معتقد است داروها و مکمل‌هایی که در باشگاه‌های ورزشی ایران وجود دارند، بیشتر از راه قاچاق وارد کشور می‌شوند بنابراین نظارتی روی سلامت ترکیب‌های آنها وجود ندارد. به‌همین خاطر مرا از مصرف چنین محصولاتی به‌شدت منع می‌کند. 

سلامت: حالا فکر می‌کنید می‌توانید از پس این وسوسه‌ها برآیید و بدون مصرف دارو به ورزش مورد علاقه‌تان ادامه بدهید؟

نمی‌دانم. منظورم این است که تا زمانی که اطلاعات درستی درباره این محصولات به دست نیاورم و از خوب و بدشان مطمئن نباشم، ترجیح می‌دهم آنها را مصرف نکنم. اصلا مهم‌ترین دلیل و انگیزه من برای شرکت در «میزگرد تناسب‌اندام» شما، همین بود که از زبان متخصصان «سلامت» بشنوم آیا می‌توانم بدون دغدغه از داروهایی مانند کراتین و گلوتامین استفاده کنم یا نه.

سلامت: به‌ جز کراتین و گلوتامین، مصرف داروی دیگری را نداشته‌اید؟

چرا، در این مدت نسبتا کوتاهی که به باشگاه می‌روم، به‌قول مربی و بچه‌ها، استعداد زیادی از خودم در زمینه بدنسازی نشان داده‌ام. تا جایی که پیشنهاد تمرین بیشتر برای شرکت در مسابقه‌های استانی و حتی کشوری را هم به من داده‌اند.

سلامت: خب این چه ربطی به مصرف داروهای دیگر دارد؟

ربطش این است که مربی‌ام اعتقاد دارد یکی از دلایل افت انرژی و توان ورزشی آقایان، احتلام شبانه آنها و برقراری رابطه زناشویی در ماه‌های نزدیک به مسابقه است. به‌همین دلیل اگر قصد داشته باشم در سطح حرفه‌ای بدنسازی کار کنم و مسابقه بدهم، باید داروهایی برای کاهش میل جنسی‌ام هم استفاده کنم. 

سلامت: چه داروهایی؟

نمی‌دانم. چندبار اسم داروها را از مربی پرسیدم تا در موردشان با همسرم مشورت کنم اما از بیان نام داروها طفره رفت. با این حال، همسرم به‌شدت با مصرف هرنوع دارویی، به‌خصوص داروهای کاهنده میل جنسی مخالف است و می‌گوید نباید به‌خاطر سودجویی دیگران، زندگی زناشویی‌مان را دچار مشکل کنیم. 

سلامت: آیا مربی شما پزشک است؟

نه، ولی برای همه بچه‌های باشگاه، داروهای مختلف تجویز می‌کند و معمولا هم همه بچه‌ها، پیشنهادهایش را می‌پذیرند اما من می‌خواهم قبل از قبول هر پیشنهادی برای مصرف دارو و مکمل، نظر متخصصان «سلامت» را در این باره بدانم.

نگاه کارشناس ارشد تربیت‌بدنی و علوم ورزشی

توصیه‌های  امین قنبری به سوژه «میزگرد تناسب‌اندام»

کراتین؛ افزایش حجم عضله، کاهش عملکرد جنسی

سلامت: بدنسازان در مورد کراتین و نحوه عملکرد آن در بدن چه چیزهایی را باید بدانند؟

کراتین و گلوتامین جزو آمینواسیدهایی هستند که در بدن تولید می‌شوند. کراتین، نوعی آمینواسید است که در کبد ساخته و در عضلات بدن ذخیره می‌شود. کراتین به تولید مولکول‌های ATP یا آدنوزین تری‌فسفات در بدن کمک می‌کند. تمام خوراکی‌هایی که در طول روز مصرف می‌کنیم، باید آنقدر در بدن خرد و کوچک شوند تا به گلوکز و این گلوکز هم به ATP تبدیل شود. به‌طور کلی، منبع انرژی بدن برای هرگونه فعالیت درون و برون‌سلولی هم ATP است. کراتین، یکی از اساسی‌ترین آمینواسیدهایی است که باعث تولید ATP در بدن می‌شود. معمولا کراتین، در ورزش‌های قدرتی برای افزایش روند سنتز ATP در بدن استفاده می‌شود.

سلامت: آیا ادعای بدون عارضه بودن مصرف کراتین، درست است؟ 

مصرف کراتین در به دست آوردن حجم عضلانی،‌ عملکرد و قدرت بیشتر یا افزایش وزن، به‌خصوص در ورزشکارانی که دوست یا نیاز دارند در زمانی کمتر به وزن بیشتری برسند، موثر است. تاکنون تحقیقات بسیار زیادی در مورد عوارض جانبی کراتین یا مکمل‌های حاوی کراتین در سراسر دنیا انجام شده است و محققان به این نتیجه رسیده‌اند که مصرف کراتین هیچ‌ عارضه جانبی‌ای برای مصرف‌کنندگان آنها ندارد. البته به شرطی که زیر نظر متخصص و با دوز مشخص مصرف شوند، اصل، بدون ناخالصی و ترکیب‌های آلوده باشند. 

سلامت: منظورتان این است که مصرف بی‌رویه و خودسرانه کراتین باعث ایجاد عوارضی می‌شود؟

بله، کاهش عملکرد جنسی در اثر مصرف طولانی‌مدت و بی‌رویه کراتین از عوارض این ماده محسوب می‌شود. ضمن اینکه وقتی ورزشکار بدون نظر متخصص و پزشک، خودسرانه و بی‌رویه کراتین مصرف کند، تولید کراتین به‌شکل طبیعی در کبد او کاهش می‌یابد. در این صورت بدن دیگر نمی‌تواند آن را تولید کند. به‌همین دلیل معمولا مصرف کراتین به‌صورت دوره‌ای و با دوزهای مشخصی تجویز می‌شود و برای پیشگیری از افت یا کاهش تولید آن در بدن، باید بعد از هر دوره مصرف، مدتی دور استفاده از آن را خط کشید تا بدن به دریافت کراتین عادت نکند. 

سلامت: چرا برخی ورزشکاران بر این باورند که کراتین، وضعیت عضلات آنها را برهم می‌زند؟

کراتین یک ماده فعال و جاذب آب است. یعنی مصرف آن باعث می‌شود سلول‌های عضلانی آب بیشتری به خود جذب کنند. به‌همین علت ورزشکارانی که دوست دارند در کنار افزایش قدرت خود، عملکرد بهتری هم داشته باشند و مفاصلشان هم آسیب نبیند، کراتین مصرف می‌کنند. این در حالی است که ورزشکارانی که دوست دارند بافت عضلانی تفکیک‌شده‌ای داشته باشند، سراغ کراتین نمی‌روند زیرا این ماده می‌تواند باعث ایجاد حالتی بادکنکی در عضلات شود. حالتی که باعث افزایش حجم عضلات می‌شود اما تفکیک عضلات را در پی ندارد. 

سلامت: چرا به ورزشکارانی که کراتین یا گلوتامین مصرف می‌کنند، توصیه می‌شود آب بیشتری در طول روز بنوشند؟

هرچند مصرف کراتین و گلوتامین استاندارد و خالص، عوارض جانبی چندانی ندارند اما مصرف خودسرانه و بی‌رویه آنها‌ می‌تواند سنتزشان را در بدن دچار اختلال کند. از طرف دیگر، وقتی بدن بیش از حد کراتین و گلوتامین دریافت می‌کند، نمی‌‌تواند این مواد را نگه ‌دارد یا ذخیره کند در نتیجه، سعی می‌کند با تبدیل آنها به اوره و نیتروژن، به‌نوعی از طریق ادرار دفعشان کند. این نوع دفع با ادرار می‌تواند فشار مضاعفی بر کلیه‌ها وارد کند و در مواردی هم باعث رسوب این مواد در کلیه شود و عوارضی دارد. به همین دلیل هم به تمام ورزشکارانی که کراتین، گلوتامین یا مکمل‌های پروتئینی استفاده می‌کنند یا به‌تازگی مصرف آنها را شروع کرده‌اند، توصیه می‌شود آب بیشتری در طول روز مصرف کنند تا کلیه‌هایشان عملکرد بهتری داشته باشد و آسیب نبینند. 

سلامت: بعضی ورزشکاران هفته‌ای 30 کیلومتر می‌دوند و مکمل‌های کراتین و گلوتامین هم مصرف می‌کنند. آیا مصرف این مکمل‌ها برایشان ضرری ندارد؟

به‌طور کلی،‌ فردی که بیش از حد در طول روز و روی زمین صاف و بدون شیب می‌دود، بیش از حد هم عرق می‌کند. تعریق بیش از حد، به معنای از دست دادن آب بدن است. کم‌آبی بدن در اثر دویدن و تعریق هم می‌تواند مرگ سلول‌های عضلانی را در پی داشته باشد. از طرف دیگر، برای پیشگیری از تخریب عضلانی، کراتین هم مصرف می‌کنند. برای چنین فردی مصرف گلوتامین که برای بازسازی عضلات تجویز می‌شود، ضرورتی ندارد زیرا بدن به‌طور طبیعی ریکاوری می‌شود و به رساندن مواد اضافه به آن نیاز نیست. کراتین می‌تواند باعث نگه‌داشتن حجم و شکل عضلات چنین فردی بشود اما مصرف گلوتامین ضرورتی ندارد. البته مصرف کراتین هم برای فردی که هفته‌ای 30 کیلومتر می‌دود، چندان ضروری نیست اما ورزشکارانی که در حال مصرف کراتین هستند، باید مصرف آب را افزایش دهند تا مشکل کم‌آبی برایشان ایجاد نشود.

سلامت: کمی بیشتر درباره گلوتامین هم توضیح می‌دهید؟

معمولا گلوتامین، در مقابله با آثار جانبی درمان‌های پزشکی (مخصوصا درمان‌های بعضی سرطان‌ها) استفاده می‌شود. مثلا گاهی گلوتامین را برای کاهش دردهای عضلانی،‌ درد مفاصل و اسهال ناشی از شیمی‌درمانی یا مصرف داروهای سرطان، تجویز می‌کنند. گلوتامین در عضلات بدن به‌طور طبیعی ساخته می‌شود و به‌وسیله خون به سلول‌های هدف راه پیدا می‌کند. نکته مهم اینجاست که گلوتامین برای محافظت از سیستم ایمنی و سیستم هاضمه هم استفاده می‌شود. معمولا ورزشکاران برای بازتوانی سلول‌های عضلانی از گلوتامین استفاده می‌کنند و به‌طور کلی ریکاوری و استراحت دادن به بدن بعد از انجام ورزش‌های سنگین برای پیشگیری از تخریب عضلات لازم است. مثلا اگر در ورزش خاصی، عضلات سینه را به مدت یک روز درگیر کنیم، باید 96 ساعت یا 4 روز به آنها استراحت بدهیم تا سلول‌های تخریب‌شده، بازسازی بشوند.

سلامت: اصلا ضرورت استفاده از گلوتامین چیست؟

متاسفانه با اینکه گلوتامین در عضلات ساخته می‌شود اما عضلات بدن هم محدودیتی در تولید آن دارند. حالا اگر فردی مانند یک ورزشکار قدرتی یا بیمار مبتلا به سرطان که تحت درمان است، بخواهد بیش از آنچه در عضلاتش تولید می‌شود، گلوتامین استفاده کند، مجبور می‌شود برای پیشگیری از آتروفی عضلانی (تحلیل و تخریب سلول‌های عضلانی)، به مصرف مکمل‌های گلوتامین روی بیاورد. در یک کلام اینکه مصرف گلوتامین باعث بازسازی سریع‌تر عضلات می‌شود.

سلامت: حرف آخر؟

به‌عنوان یک متخصص ورزشی به‌صراحت می‌گویم تقریبا تمام داروهای مختلف بدنسازی که در ایران وجود دارند (به‌جز آنهایی که دارای تاییدیه از سوی وزارت بهداشت هستند)، به‌صورت قاچاق و غیرمجاز وارد کشور می‌شوند. از آنجا که هیچ سیستم نظارتی روی این داروها و ترکیب‌های موجود در آنها وجود ندارد، می‌توانند آلوده به انواع آلودگی‌های هورمونی یا مواد غیرمجاز باشند. مصرف این داروها و مکمل‌های غیرمجاز و آلوده هم انواع ناراحتی‌ها و مشکلات روانی و جسمانی را در پی خواهد داشت بنابراین هرچند که در میزگرد این شماره از خوبی‌های کراتین و گلوتامین و موارد مصرف آنها گفتیم، اما باید یادآوری کنیم که متاسفانه هیچ اعتمادی به مکمل‌های کراتین و گلوتامین یا تمام مکمل‌ها و داروهای دیگر بدنسازی موجود در کشور ما وجود ندارد و نمی‌توان استفاده از آنها را عاقلانه دانست.

پرسش از روان‌پزشک

میل جنسی

دشمن بدنسازی است؟

 

دکتر بهزاد قربانی

عضو هیات علمی پژوهشکده ابن‌سینا

آقای روزبه بین صحبت‌های خود به این نکته اشاره کرده‌اند که به ایشان توصیه شده است برای پیشگیری از احتلام‌ شبانه یا کاهش دفعات برقراری رابطه زناشویی، از داروهای کاهنده میل جنسی استفاده کنند. متاسفانه این دوست عزیز نمی‌دانند که دقیقا مصرف چه نوع دارویی به او توصیه شده است بنابراین نمی‌توان در مورد عوارض دارویی دقیق و مفصل توضیح داد اما به‌نظر می‌رسد افراد غیرمتخصص داروهای آنتی‌آندروژن را برای آقای روزبه تجویز کرده باشند. 

اگر این آقا یا افرادی مثل ایشان از داروهای آنتی‌آندروژن برای کاهش میل جنسی استفاده کنند، ممکن است در سایر مراحل رابطه زناشویی هم دچار مشکل شوند؛ مثلا نرسیدن به ارگاسم یا اختلال نعوظ برایشان دور از انتظار نخواهد بود. بد نیست بدانید که اگر داروهای استاندارد و با نام و نشان، باعث کاهش میل جنسی شوند، این مشکل با قطع مصرف دارو برطرف خواهد شد. مثلا گروهی از داروهای ضدافسردگی یا ضد اضطراب هم باعث کاهش میل جنسی و ایجاد رخوت و سستی می‌شوند اما حدود یک هفته تا یک ماه پس از قطع مصرف دارو، عوارض آنها هم از بین می‌رود در حالی که اگر فردی دارویی غیرمجاز برای کاهش میل جنسی‌ مصرف کند، ممکن است این کاهش میل جنسی یا هیچ‌وقت برطرف نشود یا درمان آن بسیار مشکل و پردردسر باشد. افرادی که در باشگاه‌های ورزشی مشغول فعالیت هستند، هرگز نباید داروهایی که نمی‌شناسند و دارای نام و نشان نیستند، مصرف کنند. دارو فقط باید به‌وسیله پزشک تجویز شود و مربی‌های ورزشی حق تجویز داروهای مجاز را هم ندارند، چه برسد به داروهایی که درست شناخته شده نیستند و معلوم هم نیست چه عوارضی برای مصرف‌کنندگان دارند. 

اما سوال اصلی این است که آیا واقعا برقراری رابطه زناشویی باعث کاهش انرژی می‌شود؟ در پاسخ به این سوال باید بگویم که اولا هیچ ورزشکاری، درست قبل از مسابقه اقدام به برقراری رابطه زناشویی نمی‌کند. دلیل این هم که ورزشکاران حرفه‌ای را قبل از برگزاری مسابقه‌های مهم به اردو می‌برند، فقط این نیست که رابطه زناشویی نداشته باشند بلکه به این دلیل است که تمرکز آنها از کارهای روزمره و امور خانوادگی، به سمت مسابقه کشیده شود. برقراری رابطه زناشویی در روزهای قبل از ورزش و مسابقه، نمی‌تواند چندان تاثیر سوئی بر عملکرد فرد داشته باشد. از طرف دیگر، اگر فردی حس می‌کند برقراری رابطه زناشویی باعث کاهش انرژی او برای ورزش و مسابقه می‌شود، می‌تواند از انجام این کار در روزهای قبل از مسابقه اجتناب کند و دیگر نیازی به مصرف دارو و تحمل عوارض آن نیست. 

به‌هر حال، همه انسان‌ها می‌توانند به‌طور طبیعی کنترلی بر میل جنسی خود داشته باشند و مصرف دارو برای کنترل این میل، کار عاقلانه‌ای به‌نظر نمی‌رسد. متاسفانه تجویز و قطع دارو به‌وسیله مربی‌های غیرمتخصص در باشگاه‌های ورزشی باب شده است و بدتر از آن اینکه، ورزشکاران هم بدون هیچ تحقیق و چون و چرایی، مصرف انواع داروهایی که مربی به آنها توصیه کرده است، می‌پذیرند و دردسرهای فراوانی برای خودشان ایجاد می‌کنند. 

ارسال برای یک دوست
۱ ۰ آیا این خبر را می پسندید؟
نظر دهید
CAPTCHA Image reload
لطفا عبارتی که در تصویر بالا می بینید را وارد نمایید.