دردم از قرص است و درمان نیز هم!

سلامانه : داروهای مسکن مثل آسپیرین، ایبوپروفن، ناپروکسن، جزو گروهی از داروها به نام ضدالتهاب‌های غیر‌استروئیدی یا غیرکورتونی هستند. این داروهای مسکن که قدیمی‌ترین آنها به آسپیرین معروف است،..

زندگی مثبت نوشت:

 از طریق مهار آنزیم‌های مهمی در بدن كه مسئول تولید موادی در بدن هستند که به آنها «پروستاگلاندین» می‌گویند، بر درد اثر می‌گذارند. پروستاگلاندین‌ها انواع مختلف و عملکردهای متنوعی دارند. یکی از آنها ایجاد التهاب است و دیگری به حفظ جریان خون طبیعی کلیه‌ها کمک می‌کند. دیگری از معده در برابر اسید محافظت می‌کند و... اما آیا چون این داروها بدون نسخه‌اند، می‌توانیم هر وقت دلمان خواست در هر شرایطی و با هر میزانی آنها را مصرف كنیم؟

مسکن و خونریزی معده

وقتی فردی داروهایی مثل آسپیرین، ایبوپروفن، ایندومتاسین، دیکلوفناک و ناپروکسن می‌خورد، با جلوگیری از تولید این پروستاگلاندین‌ها، التهابش فروکش می‌کند اما ممکن است معده‌اش به‌علت کم شدن اثر محافظتی در برابر اسید، دچار عارضه و حتی خونریزی یا عملکرد کلیه‌اش مختل و آب و نمک در بدنش حبس شود که در اصطلاح علمی به آن ادم(ورم) می‌گویند. پس باید حواسمان به مصرف خودسرانه و طولانی‌مدت این داروها باشد زیرا به راحتی می‌توانند برای افرادی که دچار زخم‌های معده و اثنی‌عشر، آسم، فشارخون و امراض کلیوی هستند، مشکل‌ساز شوند به‌خصوص اینکه بعضی از این داروها نظیر آسپیرین و ایبوپروفن را می‌توان بدون نسخه پزشک از داروخانه‌ها تهیه کرد.

 

مسکن و اعتیاد

دیده شده افرادی که در درازمدت و پیوسته از مسکن‌ها استفاده می‌کنند، دچار نارسایی کلیه می‌شوند. بیمارانی هم که دائم از این داروها برای تسکین سردرد استفاده می‌کنند، کم‌کم به مصرف آنها وابسته می‌شوند و وقتی آنها را مصرف نکنند، سردردشان دوباره شروع می‌شود. دیده شده در 8 تا 20 درصد بزرگسالان مبتلا به آسم هم مصرف آسپیرین و مسکن‌های مشابه آن باعث بروز تنگی نفس و تشدید آسم می‌شود که وضعیتی خطرناک و مرگ‌آفرین است. 

 

ممنوعیت مسکن در بارداری

استفاده از مسكن‌هایی شبیه‌آسپیرین در دوران بارداری مجاز نیست و می‌تواند برای جنین خطرناك باشد. مسکن و تب‌بر نسبتا ایمن در دوران بارداری داروی «استامینوفن» است آن هم حتما با نظارت و دستورپزشک. داروی استامینوفن فقط ضددرد و ضدتب است و خواص ضدالتهابی ندارد و این مورد آخر است که آن را از سایر داروهای شبیه آسپیرین متمایز می‌کند. در واقع استامینوفن نه اثر خوب ضدالتهابی مسکن‌های شبه‌آسپیرینی را دارد و نه عوارض جانبی بد آنها را. با وجود این، استامینوفن را هم نباید بیش از چند روز متوالی مصرف کرد زیرا می‌تواند به کبد آسیب جدی برساند. این داروی مسکن و تب‌بر در دوران شیردهی و نوزادی و شیرخوارگی هم تقریبا ایمن است و اشکال مختلف دارویی آن به شکل‌های قطره، شیاف و شربت در کنار قرص و کپسول و آمپول، آن را به یکی از پرکاربردترین داروهای مسکن و تب‌بر تبدیل کرده است. البته تاکید می‌كنم در بسیاری از موارد، تب و درد علامت بیماری هستند و برای تشخیص بیماری باید به پزشک مراجعه و با نظارت او داروهای مسکن مصرف کرد به‌خصوص برای خانم‌های باردار، نوزادان یا کودکان شیرخوار و افراد سالخورده، توجه به این نكته مهم‌تر است.

 

تفاوت بین اثربخشی و سرعت اثر آنهاست

اثربخشی و ایمنی این داروها بحثی تخصصی است ولی می‌توان به این نکته اشاره كرد که براساس منابع معتبر موجود، شاید فعلا از لحاظ میزان اثربخشی و عوارض، دو داروی ایبوپروفن و ناپروکسن را بتوان انتخاب مناسبی دانست. البته باید توجه کرد که این امر نسبی است و به وضعیت بیمار و بیماری بستگی دارد. 

 

مسکن، مسکن است

سرعت اثر این داروها مهم است و تهیه فرمول و اشکال مختلف داروهای شبه آسپیرین به همین علت است؛ مثلا کپسول نرم ایبوپروفن سرعت اثربخشی بیشتری دارد یا قرص آهسته‌رهش دیکلوفناک مقدار داروی موردنیاز را به‌تدریج و در طول روز آزاد می‌کند اما به‌طور کلی این مسکن‌ها مانند هم عمل می‌کنند و اینکه بگوییم یکی برای دندان‌درد خوب است و آن یکی برای سردرد و دیگری برای کمردرد بهتر است، مبنای علمی محکمی ندارد. مثال بارز این مورد، داروی مفنامیک‌اسید است که شرکت سازنده آمریکایی‌اش در زمان ورود آن به بازار در چند دهه پیش، با یک ترفند بازاریابی آن را برای تسكین دندان‌درد معرفی کرد و اتفاقا موفق هم شد. در حالی كه تفاوت قابل‌توجهی بین آثار ایبوپروفن با مفنامیک اسید یا با دیکلوفناک در تسكین درد دندان وجود ندارد! 

 

آسپیرین عوارض دارد

نکته مهم درباره آسپیرین بچه كه به‌عنوان داروی ضدانعقاد مصرف نسبتا گسترده‌ای دارد، این است که بیماران مبتلا به زخم‌های گوارشی باید در مصرف آن جانب احتیاط را رعایت کنند. همچنین مصرف آسپیرین در مبتلایان زیر16سال و به روایتی زیر18 سال به عفونت‌های ویروسی نظیر آنفلوآنزا و سرماخوردگی، به‌عنوان تب‌بر و مسکن به علت احتمال بروز یک بیماری کشنده کبدی به نام «نشانگان ری» ممنوع است. 

حاشیه مسکن

مصرف مسکن‌ها و ضدالتهاب‌های غیر‌استروئیدی، به عبارت دیگر مسکن‌های شبه‌آسپیرین، باید در بیماران مبتلا به زخم‌های معده و اثنی‌عشر، آسم، بیماران مبتلا به فشارخون و امراض کلیوی، با احتیاط و فقط تحت نظرپزشک انجام شود.

مصرف سرخود و بی‌رویه مسکن‌های شبه‌آسپیرین در درازمدت می‌تواند باعث نارسایی کلیه‌ها شود.

بهترین و ایمن‌ترین مسکن و تب‌بر برای افراد به‌خصوص در دوره بارداری، شیردهی، نوزادی، شیرخوارگی و کلا درکودکان استامینوفن و آن هم با صلاحدید پزشک یا داروساز است، گرچه مصرف بیش از چند روز آن و در مقادیر زیاد می‌تواند باعث آسیب‌های جدی کبدی شود.

به یاد داشته باشیم درد موهبتی است الهی که ما را از خطری که سلامتمان را تهدید می‌کند آگاه می‌كند. پس فقط به فکر تسکین درد نباشیم؛ به درمان علت درد هم بیندیشیم.

ارسال برای یک دوست
۰ ۰ آیا این خبر را می پسندید؟
نظر دهید
CAPTCHA Image reload
لطفا عددی را که تصویر بالا می بینید را وارد نمایید.