توصیه های مهم دارویی در ایام نوروز/ نحوه معدوم سازی داروهای فاسد

سلامانه :  ستاد مركزی اطلاع رسانی داروها و سموم سازمان غذا و دارو، در آستانه فرا رسیدن سال نو، توصیه های دارویی را جهت پیشگیری از بروز برخی مشكلات و مسمومیتهای دارویی در ایام تعطیلات نوروزی، به هموطنان ارائه داده است.

به گزارش مهر ؛ توجه به تاریخ انقضای دارو، ضرورت مصرف به موقع داروهای تجویزی در طول سفر، نحوه نگهداری داروها و معدوم سازی آنها، از جمله مواردی است که می بایست از سوی هموطنان و مسافران نوروزی در تعطیلات سال نو مورد توجه قرار گیرد.

توصیه های دارویی در منزل

1) داروهایی كه تاریخ انقضاء آنها فرا رسیده است، از بسته بندی اصلی خارج نمایید و داخل کیسه زباله ریخته، معدوم نمائید. برای جلوگیری از مصرف نابجای داروهای دورریخته شده، بهتر است قرص ها و کپسولها را با زباله های تر مانند تفاله چای مخلوط نمایید تا ظاهر ناخوشایند آن مانع مصرف داروها توسط کودکان و... شود.
2) تاریخ انقضاء معمولا به تاریخ شمسی یا میلادی روی جعبه مقوایی داروها، همچنین در انتهای ورقه های آلومینیومی بسته بندی قرصها و کپسول ها، بر روی شیشه آمپول و ویالهای تزریقی و درخصوص پمادها و كرمهای موضعی بر روی انتهای تیوب پماد و کرم و یا روی جعبه مقوایی آنها حک شده است.
3) شربت های تاریخ گذشته (به جزآنتی بیوتیک ها) را در فاضلاب خالی كرده و شیشه های آن را دور بریزید. سوسپانسیون آنتی بیوتیک ها را بعد از گذشت 10 روز از مصرفشان داخل سطل زباله بیندازید.
4) قطره های چشمی كه از باز شدن درب آن یک ماه گذشته است دیگر استریل نیستند و باید دور ریخته شوند.
5) آمپولها و سرنگهای تاریخ گذشته را در كیسه زباله بریزید و معدوم نمایید.
6) کرمها و فرآورده های آرایشی و بهداشتی هم دارای تاریخ انقضایی (بسته به نوع فرآورده) از 6 ماه تا 24 ماه پس از بازکردن درب ظرف می باشند که به صورت تصویر یک قوطی با درب باز شده روی بسته بندی فرآورده ترسیم می شود.
7) داروهایی كه تاریخ انقضاء آنها فرا نرسیده است ولی استفاده ای در منزل ندارد می تواند به مراكز منتخب جمعیت هلال احمر جهت استفاده اهداء شود. لازم به ذکر است داروخانه های سطح شهر از پس گرفتن داروهایی که قبلا به صورت آزاد یا بیمه فروخته شده معذور می باشند.

توصیه های دارویی در مسافرت

ممكن است در ایام تعطیلات عید دسترسی شما به داروخانه های روزانه به دلیل تعطیلی آنها مقدور نباشد ولی همیشه داروخانه های شبانه روزی و برخی داروخانه هایی كه ملزم به باز بودن داروخانه به صورت شیفت از پیش تعیین شده می باشند، قابل دسترسی هستند.

1) چنانچه شما و یا بستگانتان، به دلیل ابتلا به بیماری مزمن، دارویی را به صورت مرتب مصرف می كنید، مطمئن شوید دارو را به حد نیاز و تا پایان تعطیلات و ضمن سفر در اختیار دارید. چرا كه بسیاری از داروها مانند داروهای ضد تشنج، داروهای بیماریهای قلبی و فشارخون، داروهای ضد افسردگی و اختلالات عصبی، داروهای ضد دیابت و چربی خون و برخی داروهای مسكن و همچنین آنتی بیوتیك ها، باید مرتب مصرف شوند و قطع ناگهانی این داروها، بیمار را دچار مشكل خواهد كرد.
2) چنانچه ضمن حركت اتومبیل، قطار، كشتی و یا هواپیما، دچار سرگیجه و حالت تهوع می شوید، به خاطر داشته باشید با مصرف 1 یا 2 قرص 50 میلی گرمی دیمن هیدرینات، نیم ساعت قبل از شروع سفر و تكرار یك قرص هر 4 تا 6 ساعت یكبار در طی سفر، می توان عوارض ناشی از حركت، تهوع و سرگیجه را برطرف كرد. باید توجه داشت كه در طول 24 ساعت نباید بیشتر از 8 عدد قرص مصرف شود. در صورت بارداری یا شیردهی، با داروساز یا پزشک مشورت نمایید.
3) چنانچه به امارات متحده عربی (دبی، شارجه، ابوظبی) و یا عربستان سفر می كنید، از همراه بردن داروهای آرامبخش مانند داروهای دیازپام، اگزازپام، لورازپام و...، داروهای مسكن كدئین دار (مانند استامینوفن كدئین، اکسپکتورانت کدئین) و تركیبات روانگردان جداً اجتناب نمائید. براساس قوانین این كشور، متهمین به حمل این داروها با مجازات سنگینی مواجه خواهند بود. در صورت نیاز به مصرف این داروها، نسخه پزشک معالج را همراه داشته باشید و یا نسبت به جایگزینی داروها با پزشک یا داروساز مشورت نمایید.
4) چنانچه به برخی از كشورهای افریقایی و یا آسیایی سفر می كنید مطمئن شوید كه آیا تزریق واكسن خاصی (مانند مننژیت ویا تب زرد) پیش از سفر مورد نیاز است یا خیر.
5) جهت پیشگیری از گزش حشرات در محیط های گرم و مرطوب و استوایی، پشه بند، حشره كش های خانگی و یا پماد و اسپری دافع حشرات همراه داشته باشید.
6) همراه داشتن جعبه كمك های اولیه، خصوصاً در مورد خانواده هایی كه فرزند خردسال دارند، همچنین همراه داشتن پوشک، شیرخشك شیرخوار، درجه تب، داروهای بدون نسخه مانند شربت تب بر، شربت سرماخوردگی، قطره و یا شربت مولتی ویتامین و آهن، پماد سوختگی، پنبه و گاز استریل و دیگر داروهایی كه كودك در حال مصرف می باشد در طی سفر ضروری می باشد.
7) نحوه نگهداری داروها را از دكتر داروساز، هنگام تحویل گرفتن دارو از داروخانه بپرسید و هیچگاه داروهای خود را در اتومبیلی كه زیر نور آفتاب پارك شده است و یا در شیشه عقب اتومبیل (حتی در زمستان) قرار ندهید. داروهای یخچالی را در همراه با یخ و یا در داخل ظروف خنك كننده حمل نمایید.
8) در خصوص بیماران دیابتی كه انسولین تزریق می كنند توجه به موارد زیر در هنگام سفر براساس توصیه های مركز تحقیقات غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشكی تهران، ضروری می باشد:
1- فراهم نمودن انسولین و داروهای مصرفی و سرنگ برای تمام مدت سفر.
2- همراه داشتن دستگاه یا نوار كنترل قند خون، قند حبه ای، نبات، بیسكوئیت و آب میوه برای درمان كاهش احتمالی قند خون. همراه داشتن میان وعده مناسب (مانند میوه و ساندویچ كوچك).
ط) در خصوص بیماران مبتلا به فشار خون بالا، بهتر است دستگاه فشار سنج و داروهای مصرفی همراه بیمار باشد و از مصرف مواد غذایی حاوی نمک مانند آجیل و تنقلات و مواد غذایی چرب خودداری شود.

بطور کلی در صورت نیاز می توانید سوالات خود را در زمینه اطلاعات دارویی و موارد مسمومیت، با موضوعات ذیل و با کارشناسان مراکز اطلاع رسانی داروها و سموم به شماره تلفن 1490 در میان بگذارید.
• نحوه نگهداری و مصرف صحیح داروها
• تداخل مصرف همزمان داروها با هم و با مواد غذایی
• مصرف داروها در دوران بارداری و شیردهی
• عوارض جانبی ناشی از مصرف داروها
• سازگاری و نحوه اختلاط داروهای تزریقی
• مسمومیت با داروها، سموم و مواد شیمیایی، گیاهان و گازهای سمی، گزیدگی ها

توصیه های مرتبط با نحوه پیشگیری از مسمومیتها در منزل

1. كودكان 1 تا 6 ساله، پر خطرترین گروه سنی از نظر بروز مسمومیت هستند. داروهای خود را در مقابل چشم كودكان نخورید، چرا كه كودكان از رفتار بزرگسالان تقلید می كنند و ممكن است دور از چشم والدین داروها را به دهان ببرند.
2. در هنگام مصرف دارو و یا استفاده از فرآورده های شیمیایی حتماً در نور كافی برچسب روی بسته بندی را مطالعه نموده سپس مصرف نمائید. استفاده از داروها و مواد شیمیایی د ر تاریكی می توانند خطرناك باشد.
3. بسیاری از داروها و محصولات خانگی مانند جوهر نمك، مواد شوینده و لك بر، لاک پاک کن، سموم حشره كش و جونده كش (مانند مرگ موش)، تینر، ضدیخ، بنزین و نفت می توانند در صورت بلعیده شدن و تماس با پوست و چشم و یا در صورت تنفس، بسیار سمی باشند.
4. در هنگام استفاده از مواد شیمیایی و فرآورده های شوینده و پاك كننده، پنجره ها را باز كنید تا هوا به خوبی در محیط جریان داشته باشد. از اختلاط مواد شیمیایی مانند جوهر نمك و مواد سفید كننده و لک بر جداً خودداری كنید. بخارات و گازهای ناشی از این اختلاط بسیار سمی و خفه كننده می باشند.
5. همیشه پس از استفاده از مواد شیمیایی سریعاً درب آن را ببندید و دقت نمایید که هیچ ظرف دربسته ای از دسترسی كودكان در امان نیست.
6. نام داروی مصرفی و میزان مصرف آن را به خاطر بسپارید و یا یادداشت كنید تا دوز تكراری مصرف ننمایید.
7. كیف دستی، ساك خرید و كیسه های نایلونی را دور از دسترس كودكان قرار دهید. ممكن است داخل آنها وسایلی باشد كه توسط كودك بلعیده شود و یا كودك ضمن بازی آنها را روی سر خود كشیده و سبب خفگی وی شود.
8. مسمومیت با گیاهانی مانند خرزهره، دیفن باخیا، كرچك و برخی از قارچهای خودرو می تواند كشنده باشد. در صورت وقوع مسمومیت با این گیاهان مصدوم را در اسرع وقت به نزدیكترین مركز درمانی منتقل كنید.
9. در صورتیكه كودك شما ماده ای غیر خوراكی را بلعید، با مركز اورژانس 115و یا مركز اطلاع رسانی داروها و سموم 1490 تماس بگیرید.
10. محصولات شیمیایی و شوینده، نفت و بنزین و داروها خصوصاً شربت ترک اعتیاد متادون را همیشه در ظرف اصلی آن نگهداری كنید. هیچگاه این فرآورده ها را در ظرف مواد خوراكی (مانند بطری نوشابه) نگهداری نكنید. این عمل سبب خورده شدن اشتباهی این مواد توسط كودكان و مسمومیت شدید ایشان خواهد شد.
11. جهت كاهش احتمال بروز مسمومیت با گاز منوكسید كربن (كه بی رنگ، بی بو و شدیدا" سمی است) باید یك سیستم تهویه هوا در محیط باشد. ضمن اطمینان از استاندارد بودن وسایل گرمایشی (بخاری نفتی و گازی)، آبگرم کن و پکیج دیواری، دائما" از سلامت عملکرد آنها اطمینان حاصل نمائید و دودکش این وسایل را خصوصاً اگر محل جدیدی را برای گذران تعطیلات عید درنظر دارید، کنترل کنید.
12. چنانچه در یك محیط بسته و دارای بخاری نفتی یا گازی حالت تهوع، سرگیجه و خواب آلودگی داشتید، سریعاً بقیه را در جریان بگذارید و اگر مشكوك به مسمومیت با منوكسید كربن هستید محیط را ترك كنید. هر شخصی كه با گاز منوكسید كربن در تماس بوده و دارای علایم فوق می باشد باید فوراً توسط پزشك معاینه شود. نوزادان و افراد مسن، زنان حامله، افرادی كه دارای ناراحتی های قلبی عروقی هستند چنانچه با این گاز در تماس باشند حتی در صورت نداشتن علامت حتماً باید توسط پزشك معاینه شوند.
13. غذاهای مسموم كننده ممكن است بو یا مزه ناخوشایندی نداشته باشند. با وجودیكه اكثر مسمومیت های غذایی معمولاً ظرف 24 ساعت برطرف می شوند، اما بعضی از آنها مانند مسمومیت با غذای کنسروی می توانند كشنده باشند.
14. مسمومیت و مرگ ناشی از بوتولیسم، در اثر غذا و کنسرو آلوده بروز می کند و بسیار کشنده است. بیمار مبتلا سریعاً باید به یک مرکز درمانی مجهز، جهت تزریق داروی ضد سم منتقل شود.
15. بوتولیسم نوعی مسمومیت غذایی كشنده است كه در اثر مصرف كشك غیر پاستوریزه، غذاهای كنسروی (كه قبل از مصرف حرارت مناسب به آنها نرسیده است) و یا سوسیس و كالباس آلوده بروز می كند. علایم و نشانه های این مسمومیت با تاخیر (بعد از 12 تا 24 ساعت) ظاهر می شود و شامل تاری دید، دوبینی، افتادگی پلك فوقانی، عدم توانایی حركتی، اختلال تكلم، لكنت زبان، سختی بلع، و خشكی و درد گلو می باشد. مهمترین اقدام درمانی در این مسمومیت تجویز سریع داروی ضد سم (Anti toxin) در مركز درمانی می باشد. در صورت عدم درمان ممكن است فرد مسموم در اثر فلج تنفسی فوت نماید.
16. با جوشاندن کنسرو به مدت 20 دقیقه می توان از خطر مسمومیت کشنده بوتولیسم پیشگیری نمود.
17. هرگز غذاهای پخته شده را بیش از 2 ساعت (اگر هوای اتاق گرم می باشد، بیش از یك ساعت) در دمای محیط رها نكنید. برای دوباره گرم كردن غذاهای باقیمانده آنها را تا 74 درجه سانتی گراد گرما دهید تا غذا بخار کند و همچنین غذاهایی كه بیش از 3 روز باقیمانده اند را مصرف نكنید.
18. همیشه قبل از آماده كردن و یا خوردن غذا، دستهایتان را با صابون بشویید. نوعی از اسهال میكروبی در طی سفر و به دلیل عدم رعایت بهداشت قابل انتقال است. به خاطر داشته باشید دستهایتان را بعد از استفاده از سرویسهای بهداشتی، برداشتن گوشت خام، سیگار كشیدن، دست زدن به حیوانات و دست زدن به زباله ها حتماً بشوئید.
19. علایم و نشانه های برخی از مسمومیتهای غذایی با تاخیر ظاهر می شود. یعنی ممكن است 12 تا 24 ساعت بعد از مصرف غذای آلوده، علایم در فرد مسموم بروز نماید. علایم و نشانه های این مسمومیت ها شامل سردرد، تب، خستگی، تهوع، استفراغ، اسهال آبكی شدید، كم شدن آب بدن، ضعف و درد شكم می باشند.
20. دستور طلائی پیشگیری از مسمومیت غذایی: " پختن غذا و خوردن آن در همان روز " است.
21. هنگام تفرج در دشت و جنگل از دستکاری سنگها و راهپیمایی بدون کفش برای جلوگیری از گزش مار سمی و عقرب خودداری نمایید.
22. در هنگام مارگزیدگی بیمار را آرام كنید و از حركات بیش از حد او جلوگیری كنید. عضو محل گزیدگی مار را باید بی حركت و هم سطح یا كمی پایین تر از سطح قلب نگه داشت.
23. گزش عقرب می تواند منجر به بروز درد شدید در ناحیه گزش شود اما با اینکه علائم تهدیدكننده حیات و حوادث منجر به مرگ به ندرت رخ می دهد، مصدوم را به نزدیک ترین مرکز درمانی برای تزریق پادزهر منتقل نمایید.
24. زنبور گزیدگی ممكن است در اثر نیش انواع زنبور مانند زنبورعسل و زنبورسرخ بروز نماید. از دستکاری کندوی زنبور های خصوصاً وحشی خودداری کنید. حمله و گزش دسته جمعی زنبورها می تواند کشنده باشد.
25. نیش زنبورعسل ماده، به كیسه محتوی زهر متصل است و پس از گزش در زخم باقی می ماند بنابراین برداشتن سریع نیش از روی زخم، جهت جلوگیری از ورود بیشتر سم به زخم ضروری است.
26. اگر فرد زنبورگزیده مشكل تنفسی داشت و یا تورم شدید و سریع در محل گزش بروز كرد، باید به پزشك مراجعه نماید.
27. صدمات ناشی از حشره "دراكولا یا بند" در مناطق شمالی کشور و در فصول گرم و تابستان شایع است. این حشره که ظاهری شبیه مورچه بالدار دارد، نه نیش می زنند و نه گاز می گیرند بلكه تركیبات سمی و محركی ترشح می كند كه باعث ایجاد زخمهای پوستی و چشمی می شود.
28. سم حشره دراکولا یا بند باعث ایجاد صدمات بافتی، زخم و تاول می شود. علائم به صورت قرمز شدن موضعی، جوشهای كوچك همراه با خارش و در انتها ورقه ورقه شدن و پوسته پوسته شدن پوست می باشد. درمان قطعی برای سم حشره دراکولا یا بند وجود ندارد و عارضه بعد از مدتی خود به خود خوب می شود.
29. برای تخفیف عارضه پوستی سم حشره دراکولا، می توان در ساعات ابتدایی، با آب و صابون معمولی محل عارضه را شستشو داد و به طور تجربی استعمال الكل سفید بر روی موضع آلوده به سم حشره دراکولا یا بند می تواند در كاهش علایم موثر باشد.

توصیه های مرتبط با نحوه پیشگیری از مسمومیتها در سفر

1. هنگام بازی كودكان در فضای باز مراقب آنها باشید تا توسط گلها و گیاهان سمی، مسموم نشوند. تماس پوست با برخی از این گیاهان و یا به دهان بردن آنها منجر به مسمومیت كودكان می شود.
2. در سفر از خوردن گیاهان و قارچهای خودرو اجتناب نمایید و گیاهان یا قارچها را به دلیل مصرف آنها توسط جانوران، غیر سمی تلقی ننمایید. زیرا تشخیص گیاهان و قارچهای سمی از انواع بی خطر بسیار مشكل است.
3. در صورتیكه كودك شما ماده ای غیر خوراكی را بلعید، با مركز اورژانس 115و یا مركز اطلاع رسانی داروها و سموم 1490 تماس بگیرید.
4. هیچگاه در داخل اتومبیل با موتور روشن در مدت هرچند كوتاه، نخوابید. این كار سبب بروز مسمومیت كشنده با منوكسید كربن خواهد شد. همچنین از روشن كردن گاز پیك نیكی در داخل چادر و یا اتومبیل و یا در محیط بسته دیگری به منظور تامین گرما، جدا" خودداری نمائید.
5. رعایت ایمنی غذایی مانع بروز مسمومیت غذایی می شود. ضمن سفر از حمل گوشت خام و تخم مرغ خام و فرآورده های لبنی با ماندگاری كوتاه خودداری نمایید، چرا كه سریعا" فاسد می شوند.
6. از خرید قوطی های كنسرو دارای برآمدگی، فرورفتگی و یا نشتی خودداری كنید و مطمئن شوید كه درپوش آن ها شكسته نشده باشد. اگر فرآورده ای ظاهر و یا بوی ناخوشایندی داشت، به هیچ عنوان آن را نچشید و کنسروها را قبل از مصرف 20 دقیقه در آب درحال جوشیده حرارت دهید و سپس مصرف نمایید.
7. در طی سفر برای حمل مواد غذایی فاسد شدنی، از یخدان مناسب استفاده كنید. غذاهایی که حاوی سس، تخم مرغ و خامه می باشند خیلی زود فاسد می شوند.
8. در مارگزیدگی، یك نوار محكم و پهن، چند انگشت بالاتر از محل گزیدگی مار بویژه اگر محل گزیدگی در دست ها یا پاها باشد ببندید. هر 10 تا15 دقیقه، به مدت یک دقیقه نوار را باز كرده و دوباره ببندید. این كار باید تا زمان آماده شدن پادزهر در بیمارستان ادامه یابد.
9. هر چه سریعتر فرد مار گزیده را به اورژانس بیمارستان منتقل كنید و زمان را با تلاش برای كشتن و یا گرفتن مار از دست ندهید همچنین از سرد كردن عضو مارگزیده با آب سرد یا یخ خودداری كرد.
10. اگر طی 5 تا 7 سال اخیر مصدوم مارگزیده، واكسن كزاز تزریق نكرده است به پزشك اطلاع دهید.
11. تورم ناشی از گزش عقرب، عموماً محدود به ناحیه گزش است و احساس بی حسی و سوزش در ناحیه گزش برای 4 تا 6 ساعت بوجود می آید و معمولاً پس از 24 ساعت بهبود می یابد.
12. اقدامات اولیه در گزش های معمولی زنبور عبارتند از: محل زنبور گزیدگی را با آب و صابون بشوئید، روی محل زنبور گزیدگی كمپرس سرد یا كیسه محتوی یخ قرار دهید و به طور متوالی هر 15 دقیقه یكبار كیسه یخ را از روی پوست بردارید، از قراردادن مستقیم یخ روی پوست اجتناب نمائید و از گرم كردن موضع بپرهیزید.
13. در مناطقی كه حشرات زیادی وجود دارد، بهتر است روی پوست بدن مخصوصاً بدن كودك از کرمهای دور کننده حشرات استفاده نمود. اما باید توجه داشت استفاده دائم از این مواد سبب حساسیت بیشتر می شود.
14. برای پیشگیری از گزش حشرات در محیط‌‌های باز، پیراهن آستین بلند و شلوار بلند به كودكان بپوشانید.

اگر با موارد مسمومیت در خانه یا سفر برخورد كردیم، چه باید بكنیم

1. در مسمومیتهای دارویی و شیمیایی باید بدانیم فرد مسموم چه نوع ماده ای، چه مقدار، چه موقع و از چه راهی مصرف كرده است.

2. اگر بیمار هوشیار بود با مركز اطلاع رسانی داروها و سموم به شماره 1490 و یا اورژانس 115، تماس گرفته و در خصوص اقدامات بعدی سوال می نمایید.

3. اگر فرد مسموم هوشیار نبود و یا مواد اسیدی، قلیایی و یا نفتی را بلعیده بود، از ایجاد استفراغ در فرد مسموم خودداری كنید و سریعا" مسموم را به نزدیكترین مركز درمانی منتقل نمایید.

در صورت بروز مسمومیت، پیش از رسیدن به مرکز درمانی چه باید بکنیم

چرا باید تماس بگیریم؟ ابتدا این کار را انجام دهید: چه باید بکنیم؟
بعضی از مواد شدیدا کشنده اند و یا اینکه علائمی دارند که باید حتما در یک مرکز اورژانس درمان شود

پزشک اورژانس تنها فردی است که می تواند تعیین کند درمان اضافه تر نیاز است یا خیر • هرچه سریعتر فرد مسموم باید به هوای آزاد برده شود
• از تنفس دود و گازهای تولید شده پرهیز کنید
• درها و پنجره ها را باز کنید
• اگر فرد مسموم نفس نمی کشد، تنفس مصنوعی را شروع کنید
• سپس بااورژانس تماس بگیرید مسمومیت از راه تنفس

مانند مسمومیت با منوکسیدکربن، گاز چاه فاضلاب،
گاز ناشی از اختلاط مواد سفیدکننده و جرم بر
بعضی از مواد بسیار قوی هستند و می توانند سبب سوختگی پوست شوند

پزشک اورژانس تنها فردی است که می تواند تعیین کند درمان اضافه تر نیاز است یا خیر • لباسهای و پوشش آلوده را درآورید
• پوست را با آب جاری به مدت 10 دقیقه شستشو دهید
• پوست را با آب و صابون بشویید
• پوست را خوب آبکشی کنید
• سپس بااورژانس تماس بگیرید مسمومیت از راه پوست

مانند مسمومیت با سموم آفت کش،
مواد شیمیایی، اسید و قلیا، مواد شوینده لک بر، جرم بر
بعضی از مواد بسیار قوی هستند و می توانند سبب بروز صدمات دائمی در چشم شود. بقیه اقدامات باید در بخش اورژانس بیمارستان صورت گیرد

پزشک اورژانس تنها فردی است که می تواند تعیین کند درمان اضافه تر نیاز است یا خیر.

چشم مصدوم را با آب جاری ولرم شستشو دهید
• روش انجام این کار آن است که فرد زیر دوش آب حمام بایستد و اجازه دهد جریان آب روی پیشانی ریخته و سپس به سمت هر دو چشم رفته، هر دو را شستشو دهد
• این عمل 15 دقیقه باید ادامه داشته باشد
• فرد مسموم باید در حین شستشوی چشم با آب جاری، تا جای ممکن مرتباً چشمها را (مانند چشمک زدن) باز و بسته کند
• اصراری به باز نگهداشتن چشمها نداشته باشید
• سپس بااورژانس تماس بگیرید مسمومیت از راه چشم

مانند تماس با انواع گاز، اسید و قلیا، مواد شوینده، سموم دفع آفات، مواد شیمیایی، مواد شوینده خانگی و گاز متصاعد شده از آنها، تماس چشمی اشتباه با برخی داروها و سموم
بعضی از مواد شدیدا کشنده اند و یا اینکه علائمی دارند که باید حتما در یک مرکز اورژانس درمان شود

بعضی از مواد در صورت خورده شدن، شدیدا کشنده اند. مقادیر بالای داروها، خصوصا در کودکان می توانند تهدیدکننده سلامت باشند

پزشک اورژانس تنها فردی است که می تواند تعیین کند درمان اضافه تر نیاز است یا خیر • اگر فرد مسموم نفس نمی کشد، تنفس مصنوعی را شروع کنید
• اگر فرد مسموم هوشیار است، کنترل کنید آیا می تواند چیزی را ببلعد یا خیر
• قبل از هماهنگ نمودن با مرکز کنترل مسمومیت ها (شماره تلفن 1490) مسموم را وادار به استفراغ نکنید
• در برخی موارد، استفراغ سبب بروز صدمات بیشتر خواهد شد.
• نمونه ای از ترکیبی که فرد با آن مسموم شده است را همرا بیمار به بیمارستان ببرید مسمومیت از راه دهان

مانند مصرف اشتباه داروها، مواد قلیایی و اسیدی، ترکیبات نفتی، مواد روانگردان و مخدر، مواد شوینده خانگی، باتری دیسکی یا مینیاتوری، سموم دفع آفات، شربت ترک اعتیاد متادون
Reference: 2010 An-Najah National University,Poison control & Drug Information Center

چگونه داروهای غیر قابل استفاده را معدوم نماییم؟

در خیلی از موارد پس از مراجعه به پزشک و دریافت دارو، داروهای تجویز شده تا انتها مصرف نمی شوند. گرچه تصور اشتباه نگهداری این داروها در منزل برای روز مبادا بسیار خطرناک و نادرست است، ولی شاهد هستیم که جمع آوری و انبار داروها در خیلی از منازل در محلی به نامهای قفسه دارویی و یا جعبه های دارویی، در آشپزخانه و یا یخچال صورت می گیرد.

از آنجا که داروخانه ها به هیچ عنوان مجاز به تحویل گرفتن داروی مصرف نشده از بیماران نمی باشند، گاهی اوقات مراکز هلال احمر وظیفه جمع آوری این داروهای بلا استفاده را برعهده می گیرند.

گرچه داروها نقش موثری در درمان بسیاری از بیماری ها دارند ولی زمانیکه دیگر نیازی به آنها نباشد ضروری است که برای جلوگیری از ضرر رسانی آنها به دیگران، داروها را به شکل مناسبی معدوم نماییم. در اینجا روشهای صحیح انهدام داروهای تاریخ گذشته و یا مصرف نشده را ذکر می نماییم.

در برخی از کشورها روند مشخصی برای بازگرداندن دارو وجود دارد. ولی از آنجاکه در کشور ما این سیستم وجود ندارد شما می توانید از روشهای ساده زیر برای دور ریختن دارو از طریق زباله منزل استفاده نمایید.

1. داروها را بدون خرد کردن قرصها و کپسولها، از بسته بندی اصلی خارج نمایید و با مواد ناخوشایندی مانند تفاله چای یا قهوه مخلوط کنید. مخلوط را در کیسه پلاستیکی دربسته قرار دهید و سپس داخل سطل زباله بیندازید. مخلوط حاصل را می توانید همچنین در قوطی حلبی خالی یا دیگر ظروف مشابه بریزید تا از نشت دارو یا ریختن آن به بیرون از سطل زباله جلوگیری شود.
2. شربت ها و سوسپانسیونها را در فاضلاب ریخته و بطری آنرا در زباله دان بیندازید.
3. قبل از دور انداختن بطری خالی دارو، دستور مصرف روی آنرا برای جلوگیری از مصرف نابجا مخدوش نمایید.
4. تعداد کمی از داروها هستند که ممکن است ذاتاً خطرناک باشند یا با مصرف تنها یک دوز در فردی که دارو به او تعلق ندارد، کشنده باشند. برای جلوگیری از مصرف این مواد توسط کودکان، حیوانات خانگی یا دیگر افراد، به محض اینکه دیگر مورد نیاز نباشند باید سریعاً از طریق فاضلاب دور ریخته شوند. مانند چسب پوستی فنتانیل که برای تسکین درد مصرف می شود و باید به محض خاتمه مدت مصرف، آنرا داخل فاضلاب توالت انداخت تا از مصرف اتفاقی آن جلوگیری شود. از داروهای این دسته، مسکن های مخدر می باشند مانند: فنتانیل، مورفین، بوپره نورفین، متیل فنیدیت، مپریدین، دیازپام، متادون، هیدرومورفون، اکسی مورفون، اکسی کودون.
5. چنانچه شرکت سازنده دارو، روشی را برای معدوم سازی دارو روی بسته بندی آن ذکر کرده است باید بر اساس آن عمل نمایید.
6. داروها را به دوستان خود ندهید چراکه پزشک بر اساس سابقه بیماری شما دارو را برای خود شما تجویز کرده است و دارویی که برای شما موثر بوده است چه بسا برای دیگری خطرناک باشد.
7. اگر راه صحیح دور ریختن دارو را نمی دانید از یک داروساز سئوال نمایید.

بر اساس ملاحظات زیست محیطی محققان، از آنجا که تاکنون عارضه ای ناشی از باقیمانده دارو در محیط زیست انسان و خصوصاً آب ملاحظه نشده است، ریختن داروها در فاضلاب بلامانع است.
در داخل اسپری داروهای استنشاقی که جهت درمان بیماریایی مانند آسم و بیماری انسدادی ریوی موجودند، موادی به نام پروپلانت وجود دارد. این مواد گازهای بی اثری مانند کلرو فلوروکربن هستند که به عنوان حامل دارو محسوب می شوند و آزاد سازی آنها منجر به صدمه لایه ازون خواهد شد. از سال 2013 مقرر شده است که این ماده با ترکیبات دوستدار محیط جایگزین شود.
پوکه این اسپری ها در صورتیکه سوراخ شوند و یا داخل آتش و یا کوره زباله سوز قرار گیرند می تواند خطرناک باشد. نحوه صحیح انهدام این پوکه ها را از سیستم بازیافت زباله می توان جویا شد.


 

ارسال برای یک دوست
۰ ۰ آیا این خبر را می پسندید؟
نظر دهید
CAPTCHA Image reload
لطفا عددی را که تصویر بالا می بینید را وارد نمایید.